Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Đợt rét xuất hiện vào khoảng tháng Ba âm lịch: Chỉ một kiểu thời tiết giá lạnh bất thường xảy ra vào đầu mùa hè theo lịch âm, thường là tháng Ba. Tên gọi này gắn liền với một truyền thuyết dân gian.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Miền Bắc đang trải qua đợt rét nàng bân.
  • Ông bà ta thường nói: "Rét nàng bàn, bán chó ăn mạ", ý chỉ cái rét có thể làm hỏng mạ lúa.
  • Dù đã sang tháng Ba, trời bỗng dưng chuyển rét nàng bân khiến mọi người phải lấy lại áo ấm.

Các cách sử dụng nâng cao

• "rét nàng bân" trong văn hóa dân gian: Cụm từ này thường được nhắc đến trong ca dao, tục ngữ để chỉ hiện tượng thời tiết đặc trưng và những ảnh hưởng của nó đến sản xuất nông nghiệp.
  • Ca dao có câu: "Rét nàng Bân/ Rét đúng lúc thì mừng/ Rét lạc sang mùa thì cây cỏ không còn."

Biến thể và từ gần giống

• Rét muộn: Cách gọi khác, mang tính chất thời tiết học hơn, để chỉ các đợt rét xảy ra vào cuối mùa xuân, đầu mùa hè.
• Rét đầu mùa: Chỉ cái rét ở giai đoạn chuyển mùa thu đông, trái ngược với thời điểm của "rét nàng bân".

Từ đồng nghĩa

• Giá tháng Ba: Cách nói mô tả thời điểm xảy ra hiện tượng.
• Rét tháng Ba: Cách gọi giản dị, dựa theo thời gian.

Thành ngữ liên quan

• "Rét nàng Bân, bán chó ăn mạ": Thành ngữ dân gian, phản ánh sự khắc nghiệt của đợt rét này đến mức người nông dân có thể phải bán cả chó (vật nuôi có giá trị) để có tiền cứu lúa mạ.
• "Rét nàng Bân, rét lộc vừng": Thành ngữ chỉ mối liên hệ giữa hiện tượng thời tiết này với thời điểm cây vừng ra lộc.

1. Rét về tháng Ba âm lịch.