Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Không bận bịu, có thời gian rỗi rãi: "Rảnh tay" dùng để chỉ trạng thái không phải làm việc gì, tay chân không bận rộn, có thời gian nhàn rỗi.
   • Được nghỉ ngơi, có khoảng thời gian rảnh rỗi: Chỉ tình trạng tạm thời không có công việc phải làm ngay, có thể thư giãn hoặc làm việc khác.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:
  • Công việc đồng áng xong xuôi, bác nông dân mới rảnh tay.
  • Chờ cho rảnh tay, tôi sẽ giúp bạn sửa lại cái xe.
  • Rảnh tay lúc nào là giở sách ra học (Nguyễn Khải).

Các cách sử dụng nâng cao

• "Làm việc không lúc nào rảnh tay": Mô tả tình trạng bận rộn liên tục, không có thời gian nghỉ ngơi.

  • Mùa thu hoạch, người nông dân làm việc không lúc nào rảnh tay.

• Dùng như một điều kiện: Thường dùng trong câu điều kiện để nói về việc sẽ làm khi có thời gian.

  • Rảnh tay thì qua nhà tôi chơi.

Biến thể và từ gần giống

• Rảnh rang (tính từ): Có nhiều thời gian rỗi, nhàn hạ, không vướng bận.

  • Ông ấy đã về hưu nên cuộc sống rất rảnh rang.

• Rảnh rỗi (tính từ): Có thời gian nhàn rỗi, không có việc gì phải làm gấp.

  • Những lúc rảnh rỗi, bà thường đan len.

• Nhàn tay (tính từ): Cách nói khác của "rảnh tay", ít dùng hơn.

Từ đồng nghĩa

• Thong thả: Có thời gian, không vội vã.
• Nhàn hạ: Có nhiều thời gian rỗi, sống một cách thanh nhàn.

Từ trái nghĩa

• Bận tay: Đang bận bịu làm việc gì đó.
• Bận rộn: Có nhiều việc phải làm, không có thời gian rỗi.

Các cụm từ liên quan

• Rảnh việc: Tương tự "rảnh tay", nhưng nhấn mạnh vào việc không còn công việc phải giải quyết.
• Rảnh chân: Có thời gian rỗi để đi lại, thường dùng khi mời ai đó đi chơi.
  • Rảnh chân thì ghé qua quán cà phê mới nhé.

Lưu ý sử dụng

• "Rảnh tay" thường dùng trong văn nói và văn viết thông thường, mang sắc thái thân mật.
• Từ này thường mô tả trạng thái tạm thời, không phải là một tình trạng kéo dài (như "nhàn hạ").
• Có thể dùng độc lập như một câu trả lời ngắn gọn:

1. tt Được nghỉ ngơi; Không bận việc: Rảnh tay lúc nào là giở sách ra học (NgKhải).