sao đành

Thân thiện

Định nghĩa

1. Cụm từ cảm thán:
   • Sao nỡ lòng, sao nỡ tâm: Dùng để diễn tả sự không nỡ, không đành lòng làm một việc gì đó vì cảm thấy trái với lương tâm, đạo lý hoặc tình cảm.
   • Làm sao có thể chịu được: Thể hiện sự băn khoăn, day dứt trước một hành động hoặc tình huống nào đó mà người nói cho là không thể chấp nhận được.

Ví dụ sử dụng

• Trong câu cảm thán, bày tỏ sự không nỡ lòng:

  • Ăn ở với bố mẹ như vậy sao đành. (Làm sao có thể đối xử với bố mẹ như thế mà lòng không day dứt.)
  • Thấy bạn khó khăn mà bỏ mặc sao đành. (Làm sao có thể thấy bạn gặp khó khăn mà lại thờ ơ được.)

• Dùng trong câu hỏi tu từ, thể hiện sự bất bình hoặc trách móc:

  • Sao đành lòng bỏ rơi đứa trẻ tội nghiệp ấy? (Làm sao có thể nỡ lòng bỏ mặc đứa trẻ đáng thương đó?)
  • Công ơn thầy cô dạy dỗ, quên đi sao đành? (Làm sao có thể quên được công ơn dạy dỗ của thầy cô?)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Lòng nào sao đành": Cách nói nhấn mạnh hơn về sự day dứt, không nỡ trong lòng.

  • Lòng nào sao đành thấy cảnh chia ly. (Lòng dạ nào mà có thể không đau xót khi chứng kiến cảnh chia ly.)

• "Sao đành lòng" / "Sao đành tâm": Các biến thể phổ biến, nhấn mạnh vào "lòng" (tấm lòng) hoặc "tâm" (tâm can).

  • Sao đành lòng nhìn người thân khổ sở. (Làm sao có thể nỡ lòng nhìn người thân của mình đau khổ.)

Biến thể và từ gần giống

• Sao nỡ: Có nghĩa tương tự, diễn tả sự không nỡ lòng.

  • Sao nỡ để mẹ già vất vả một mình. (Làm sao có thể nỡ để mẹ già phải làm lụng vất vả đơn độc.)

• Đành lòng: Có thể đứng độc lập, chỉ việc bằng lòng, chấp nhận (một cách miễn cưỡng). Khi kết hợp với "sao" thì mang nghĩa phủ định.

  • Không đành lòng bỏ đi. (Không nỡ lòng rời bỏ.)

Từ đồng nghĩa

• Sao nỡ: Làm sao nỡ, sao đành.
• Sao cam tâm: Làm sao có thể bằng lòng, yên tâm (thường dùng trong ngữ cảnh mạnh hơn, như phản bội).

Các cụm từ liên quan

• Không đành lòng: Không nỡ, không cam lòng làm điều gì đó.

  • Tôi không đành lòng từ chối lời đề nghị chân thành ấy. (Tôi không nỡ lòng từ chối lời mời thật lòng đó.)

• Đành đoạn: (Thường dùng trong văn chương) Quyết định một cách đau lòng, miễn cưỡng.

  • Cô ấy đành đoạn rời xa quê hương. (Cô ấy đau lòng mà quyết định rời xa quê nhà.)

Thành ngữ liên quan

• "Sao đành lòng đứt ruột": Cách nói hình tượng, nhấn mạnh nỗi đau, sự day dứt tột cùng.

  • Con đi xa, mẹ ở nhà sao đành lòng đứt ruột. (Con đi xa, mẹ ở nhà lòng đau như cắt.)

• "Sao đành phụ lòng": Làm sao có thể phụ lại tấm lòng, sự kỳ vọng của ai.

  • Thầy cô tin tưởng, học trò sao đành phụ lòng. (Thầy cô đặt niềm tin, học trò làm sao có thể làm thất vọng.)

Học thuật

1. Sao nỡ tâm như vậy: ăn ở với bố mẹ như vậy sao đành.