say thuốc

Định nghĩa

Tính từ:
- Trạng thái choáng váng, khó chịu sau khi hút thuốc lá, thuốc lào: Cảm giác chóng mặt, buồn nôn hoặc mệt mỏi xảy ra ngay sau khi hút thuốc, thường do cơ thể phản ứng với nicotine hoặc khói thuốc.
- Cảm giác mệt mỏi, khó chịu sau khi uống thuốc tây: Trạng thái không khỏe trong người, có thể kèm theo chóng mặt hoặc buồn ngủ, do tác dụng phụ của một số loại thuốc chữa bệnh.

Ví dụ sử dụng

Tính từ:
- Anh ấy mới tập hút nên bị say thuốc lá, mặt tái xanh. (Anh ấy mới tập hút nên bị choáng vì thuốc lá, mặt tái xanh.)
- Uống viên thuốc cảm này xong, tôi thấy hơi say thuốc, chỉ muốn nằm nghỉ. (Uống viên thuốc cảm này xong, tôi thấy hơi mệt và khó chịu, chỉ muốn nằm nghỉ.)

Các cách sử dụng nâng cao

"Lên cơn say thuốc": Diễn tả trạng thái say thuốc xuất hiện đột ngột và rõ rệt.
- Hắn hút một hơi thuốc lào dài rồi lên cơn say thuốc, ngồi không vững. (Hắn hút một hơi thuốc lào dài rồi bị choáng đột ngột, ngồi không vững.)
"Say thuốc ngáp ngắn ngáp dài": Thành ngữ mô tả trạng thái mệt mỏi, buồn ngủ do tác dụng phụ của thuốc.
- Bệnh nhân sau khi tiêm thuốc an thần say thuốc ngáp ngắn ngáp dài. (Bệnh nhân sau khi tiêm thuốc an thần mệt mỏi và buồn ngủ liên tục.)

Biến thể và từ gần giống

Say (tính/động từ): Trạng thái không tỉnh táo do rượu, thuốc hoặc một tác nhân khác.
- say rượu (say do uống rượu), say xe (choáng, nôn mửa do di chuyển bằng xe).
Choáng váng (tính từ): Cảm giác quay cuồng, mất thăng bằng, có thể do nhiều nguyên nhân (thiếu máu, say thuốc, say nắng...).

Từ đồng nghĩa

Chếnh choáng: Hơi choáng váng, lảo đảo (thường dùng cho say rượu nhẹ, có thể dùng cho say thuốc).
Mệt lả: Mệt đến mức không còn sức lực (có thể là hệ quả của việc say thuốc nặng).

Các cụm từ liên quan

Lên đồng (say thuốc) : Có thể dùng để ví trạng thái say thuốc mạnh khiến người ta có biểu hiện kỳ lạ, như bị "nhập".
- Hắn hút phải loại thuốc lá lạ, say thuốc gần như lên đồng. (Hắn hút phải loại thuốc lá lạ, bị choáng đến mức có biểu hiện như bị ma nhập.)

Thành ngữ liên quan

Thuốc đắng dã tật: Thành ngữ khuyên người ta nên chịu đựng cái khó chịu (như vị đắng của thuốc, hoặc cảm giác say thuốc) để khỏi bệnh.
- Cứ uống thuốc đi, dù có say thuốc một chút cũng phải cố, thuốc đắng dã tật mà. (Cứ uống thuốc đi, dù có khó chịu vì thuốc một chút cũng phải cố, thuốc đắng thì mới chữa được bệnh mà.)