tại gia

Học thuật

Thân thiện

Người tu tại gia ngồi thiền trong phòng khách.

Định nghĩa

Tính từ:
- (Trong tôn giáo, đặc biệt là Phật giáo) Ở nhà, không xuất gia: Chỉ hình thức tu tập, hành đạo tại nơi ở của mình (thường là gia đình), không vào chùa, tu viện hay cơ sở tôn giáo nào khác để sống và tu hành.
- (Nghĩa rộng) Ở tại nhà, không ra ngoài: Chỉ việc ở yên tại nhà, không đi đâu xa hoặc tham gia các hoạt động bên ngoài.

Ví dụ sử dụng

Tính từ:
- Ông cụ tuy là Phật tử nhưng chỉ tu tại gia, vẫn sống cùng con cháu. (Ông cụ tuy là Phật tử nhưng chỉ tu tại nhà, vẫn sống cùng con cháu.)
- Có nhiều hình thức tu tập khác nhau, như xuất gia hoặc tại gia. (Có nhiều hình thức tu tập khác nhau, như vào chùa tu hoặc tu tại nhà.)
- Trong thời gian giãn cách, mọi người đều phải ở tại gia. (Trong thời gian giãn cách, mọi người đều phải ở tại nhà.)

Các cách sử dụng nâng cao

"Phật tử tại gia": Chỉ những tín đồ Phật giáo thực hành giáo lý, giữ giới và tu tập ngay tại gia đình của mình, không phải là tu sĩ sống trong chùa.
- Cộng đồng Phật tử tại gia đóng góp rất nhiều cho các hoạt động từ thiện của chùa. (Cộng đồng Phật tử tu tại nhà đóng góp rất nhiều cho các hoạt động từ thiện của chùa.)
"Tu tại gia": Cụm từ cố định, diễn tả chính xác hành động tu hành, giữ đạo trong phạm vi gia đình.
- Bà tôi ăn chay trường và tu tại gia đã hơn mười năm nay. (Bà tôi ăn chay trường và tu hành tại nhà đã hơn mười năm nay.)

Biến thể và từ gần giống

Tại gia đạo hữu (danh từ): Cách gọi trang trọng, thân mật đối với một Phật tử đang tu tập tại gia.
Tại gia Bồ Tát (danh từ): Thuật ngữ Phật giáo, chỉ những vị tu hành đắc đạo nhưng vẫn ở trong cõi đời, thường dùng để chỉ các cư sĩ có đạo hạnh cao.

Từ đồng nghĩa

Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di (danh từ): Từ gốc Phạn (Upāsaka, Upāsikā), chỉ nam và nữ cư sĩ Phật giáo, những người quy y Tam Bảo và tu tập tại gia.
Cư sĩ (danh từ): Người tu theo đạo Phật nhưng vẫn sống đời sống thế tục tại gia.

Từ trái nghĩa

Xuất gia (động từ/tính từ): Rời bỏ gia đình, vào chùa hoặc tu viện để sống đời sống tu sĩ.
- Anh ấy quyết định xuất gia để tìm sự an lạc tâm hồn. (Anh ấy quyết định vào chùa tu để tìm sự an lạc tâm hồn.)

Thành ngữ liên quan

"Trai tại gia, gái xuất giá": Thành ngữ cũ, phản ánh quan niệm xã hội truyền thống: con trai thì ở nhà (để phụng dưỡng cha mẹ, nối dõi tông đường), con gái thì lấy chồng (để ra ở riêng).
- Theo tục lệ xưa, "trai tại gia, gái xuất giá" là lẽ thường. (Theo tục lệ xưa, "con trai ở nhà, con gái lấy chồng" là lẽ thường.)

Từ gần giống