tại vị
Định nghĩa
- Động từ:
- Đang ở ngôi vị, đang trị vì: Dùng để chỉ một vị vua, hoàng đế hoặc quân chủ đang trong thời kỳ cai trị đất nước.
- Đang giữ một chức vụ, đang tại chức: (Nghĩa mở rộng) Chỉ việc một người đang đảm nhiệm, ngồi ở một vị trí, chức vụ nào đó, thường là trong một thời gian dài.
Ví dụ sử dụng
- Động từ:
- Vua Lý Thái Tổ tại vị 19 năm, từ 1009 đến 1028. (Vua Lý Thái Tổ trị vì 19 năm, từ 1009 đến 1028.)
- Vị chủ tịch đó đã tại vị suốt ba nhiệm kỳ liên tiếp. (Vị chủ tịch đó đã tại chức suốt ba nhiệm kỳ liên tiếp.)
- Trong thời gian nhà vua tại vị, đất nước rất thịnh vượng. (Trong thời gian nhà vua trị vì, đất nước rất thịnh vượng.)
Các cách sử dụng nâng cao
"Thời kỳ tại vị": Giai đoạn một người giữ ngôi vị, chức vụ.
- Thời kỳ tại vị của ông ấy được đánh giá rất thành công. (Giai đoạn tại chức của ông ấy được đánh giá rất thành công.)
"Đã tại vị được...": Diễn tả thời gian một người đã giữ chức vụ.
- Vị giám đốc này đã tại vị được hơn một thập kỷ. (Vị giám đốc này đã tại chức được hơn mười năm.)
Biến thể và từ gần giống
Trị vì (động từ): Cai trị, cầm quyền (thường dành cho vua chúa). Đây là từ đồng nghĩa gần nhất với nghĩa gốc của "tại vị".
- Nhà vua trị vì một vương quốc rộng lớn. (Nhà vua cai trị một vương quốc rộng lớn.)
Tại chức (động từ): Đang giữ chức vụ. Từ này nhấn mạnh vào việc đang đảm nhiệm công việc hơn là "ngôi vị".
- Ông ấy vẫn đang tại chức cho đến cuối năm nay. (Ông ấy vẫn đang giữ chức vụ cho đến cuối năm nay.)
Từ đồng nghĩa
- Cai trị: Nắm quyền lãnh đạo, điều hành một quốc gia, vùng lãnh thổ.
- Đương nhiệm: Đang giữ chức vụ, nhiệm kỳ (thường dùng trong chính trị).
Lưu ý sử dụng
- Từ "tại vị" mang sắc thái trang trọng, cổ kính, thường dùng trong văn viết, sử sách hoặc các văn bản chính thức khi nói về người lãnh đạo.
- Nghĩa gốc là chỉ dành cho vua chúa. Nghĩa mở rộng (chỉ chức vụ nói chung) là cách dùng hiện đại, phổ biến hơn trong ngôn ngữ ngày nay.
- Không dùng "tại vị" cho các vị trí công việc thông thường, mang tính tạm thời.
-
Nói vua chúa đang trị vì.
