tất bật
Định nghĩa
- Tính từ:
- Trạng thái vội vã, bận rộn, không có thời gian rảnh rỗi: Diễn tả sự bận rộn đến mức phải làm nhiều việc một cách gấp gáp, liên tục, không ngừng nghỉ.
- Không có lúc nào ngơi tay, lúc nào cũng phải hoạt động: Thường dùng để miêu tả sự bận rộn trong công việc, sinh hoạt hàng ngày.
Ví dụ sử dụng
- Tính từ:
- Mùa Tết đến, mọi người trong nhà đều tất bật chuẩn bị.
- Chị ấy tất bật từ sáng đến tối giữa việc cơ quan và việc nhà.
- Nhìn cảnh người dân tất bật trên đồng ruộng mới thấy hết sự vất vả của họ.
Các cách sử dụng nâng cao
- "tất bật ngược xuôi": Cụm từ nhấn mạnh sự bận rộn, di chuyển, làm việc liên tục ở nhiều nơi, nhiều việc khác nhau.
- Anh ấy tất bật ngược xuôi lo việc kinh doanh của gia đình.
- "cuộc sống tất bật": Dùng để miêu tả một cuộc sống thường nhật luôn bận rộn, vội vã.
- Giữa cuộc sống tất bật ấy, anh vẫn luôn dành thời gian cho gia đình.
Biến thể và từ gần giống
- Bận bịu (tính từ): Cũng có nghĩa là bận rộn, nhưng thường nhấn mạnh vào số lượng công việc nhiều hơn là sự vội vã, hối hả.
- Bận rộn (tính từ): Từ gần nghĩa nhất, chỉ trạng thái có nhiều việc phải làm.
- Hối hả (tính từ): Nhấn mạnh vào tốc độ, sự khẩn trương, vội vàng trong khi làm việc hoặc di chuyển.
Từ đồng nghĩa
- Bận rộn: Có nhiều việc phải làm.
- Vội vã: Làm gì đó một cách nhanh chóng, gấp gáp.
- Khẩn trương: Trạng thái cần được tiến hành nhanh chóng, không được chậm trễ.
Từ trái nghĩa
- Nhàn nhã: Thong thả, không vội vã, có nhiều thời gian rảnh rỗi.
- Rảnh rỗi: Có thời gian, không phải làm gì.
- Thảnh thơi: Nhàn hạ, thoải mái, không vướng bận công việc.
Thành ngữ, cụm từ liên quan
- "Đầu tắt mặt tối": Thành ngữ diễn tả sự bận rộn tột độ, làm việc từ sáng đến tối không ngơi nghỉ, ý nghĩa gần với tất bật nhưng mức độ mạnh hơn.
- Bố mẹ đầu tắt mặt tối lo cho các con ăn học.
- "Chân ướt chân ráo": Thành ngữ chỉ trạng thái vừa mới đến nơi, chưa kịp nghỉ ngơi đã phải bắt tay vào làm việc ngay, thể hiện sự vội vã, tất bật.
-
Vội vã vì bận nhiều: Trông một lũ con nhỏ xấp xỉ bằng nhau tất bật suốt ngày.
