thì phải
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
- Tổ hợp từ (dùng ở cuối câu): Tổ hợp từ "thì phải" biểu thị một sự khẳng định có tính chất dè dặt, phỏng đoán. Người nói đưa ra nhận định dựa trên trí nhớ, suy luận hoặc ấn tượng cá nhân, nhưng không hoàn toàn chắc chắn và thường hàm ý muốn được người nghe xác nhận hoặc đồng tình.
Ví dụ sử dụng
- (Sự việc xảy ra hình như hôm Chủ nhật thì phải.)
- (Hình như anh là người Hà Nội thì phải.)
- (Trông chị có vẻ mệt lắm thì phải.)
- (Cái áo này chắc là đắt lắm thì phải.)
Các cách sử dụng nâng cao
- Dùng để giảm nhẹ khẳng định: "Thì phải" thường đi kèm với các từ như "hình như", "có lẽ", "chắc" để làm cho phỏng đoán trở nên nhẹ nhàng, ít khẳng định chắc chắn hơn.
- Hình như tôi đã gặp anh ở đâu rồi thì phải.
- Dùng trong văn nói thân mật: Tổ hợp này rất phổ biến trong khẩu ngữ, thể hiện sự suy đoán một cách tự nhiên, đôi khi như một thói quen ngôn ngữ.
- Trời sắp mưa thì phải. (Nhìn mây thế này, chắc sắp mưa thì phải.)
Biến thể và từ gần giống
- Chắc: (phó từ) biểu thị độ tin cậy cao hơn "thì phải".
- Anh ấy chắc đã về rồi. (So sánh với: Anh ấy về rồi thì phải.)
- Hình như: (phó từ) biểu thị sự phỏng đoán dựa trên cảm giác, ấn tượng.
- Hình như trời sắp mưa.
- Có lẽ: (phó từ) biểu thị khả năng có thể xảy ra.
- Có lẽ ngày mai anh ấy sẽ đến.
Từ đồng nghĩa
- Phải không: Tổ hợp dùng để hỏi đuôi, tìm sự xác nhận. (Ví dụ: )
- Nhỉ: Từ đệm cuối câu biểu thị sự băn khoăn, nghi vấn hoặc muốn chia sẻ cảm xúc. (Ví dụ: )
Lưu ý sử dụng
- Vị trí: Luôn đứng ở cuối câu hoặc cuối mệnh đề chính.
- Sắc thái: Mang sắc thái thân mật, thường dùng trong giao tiếp hàng ngày. Trong văn viết trang trọng, nên thay thế bằng các từ như "hình như", "có vẻ như", "có lẽ".
- Kết hợp: Có thể đứng một mình ở cuối câu () hoặc đi sau các từ chỉ phỏng đoán khác để nhấn mạnh tính không chắc chắn ().
- (kng.; dùng ở cuối câu). Tổ hợp biểu thị ý khẳng định dè dặt, như còn muốn kiểm tra lại trí nhớ hoặc nhận định của mình, hoặc muốn có được sự xác nhận của người đối thoại đối với điều mình vừa nói. Chuyện xảy ra đâu hôm chủ nhật thì phải. Hình như anh là người Hà Nội thì phải. Vào khoảng cuối năm ngoái thì phải. Chị mệt lắm thì phải.