thập ác

Thân thiện

Một người đeo chiếc thập ác bằng bạc trên cổ.

Định nghĩa

1. Danh từ (khẩu ngữ):
   • Thánh giá, cây thánh giá: Một vật thể hình chữ thập, biểu tượng quan trọng của Kitô giáo.
2. Danh từ (từ chuyên môn, cổ):
   • Mười tội ác nghiêm trọng nhất: Một khái niệm tổng quát chỉ mười tội nặng nhất theo giáo lý nhà Phật hoặc theo luật pháp thời phong kiến.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ (khẩu ngữ):
  • Ông lão ấy luôn đeo một chiếc thập ác bằng bạc trước ngực.
  • Trên nóc nhà thờ có một cây thập ác lớn.
• Danh từ (chuyên môn, cổ):
  • Theo quan niệm xưa, kẻ phạm vào thập ác sẽ bị trừng phạt nặng nề.
  • Giáo lý nhà Phật liệt kê thập ác như những điều cấm kỵ hàng đầu.

Các cách sử dụng nâng cao

• "thập ác bất xá": Thành ngữ pháp lý cổ, chỉ mười tội ác lớn không được tha thứ.
  • Trong luật phong kiến, những tội thuộc loại thập ác bất xá thường bị xử tử.

Biến thể và từ liên quan

• Thánh giá (danh từ): Từ thuần Việt, đồng nghĩa với nghĩa khẩu ngữ của "thập ác".
• Thập tự giá (danh từ): Từ Hán Việt, cùng chỉ biểu tượng hình chữ thập trong Kitô giáo.
• Tội ác (danh từ): Từ rộng hơn, chỉ chung các hành vi xấu xa, độc ác, có liên hệ về ý nghĩa với nghĩa thứ hai của "thập ác".

Từ đồng nghĩa

• Với nghĩa khẩu ngữ: Thánh giá, Thập tự giá.
• Với nghĩa chuyên môn: Thập ác nghiệp (trong Phật giáo, chỉ mười nghiệp ác), Trọng tội.

Lưu ý

• Trong ngôn ngữ hiện đại, nghĩa khẩu ngữ (thánh giá) của từ "thập ác" được sử dụng phổ biến hơn.
• Nghĩa chuyên môn (mười tội ác) chủ yếu xuất hiện trong văn cảnh nói về tôn giáo, lịch sử hoặc luật pháp cổ.

Học thuật

1. 1 d. (kng.). Thánh giá.
2. 2 d. Mười tội nặng nhất theo đạo Phật hoặc theo pháp luật phong kiến (nói tổng quát). Theo đạo Phật, sát sinh là tội lớn nhất trong thập ác.