Định nghĩa

1. Động từ:
   • Xin được dạy bảo, chỉ giáo: Hành động khiêm tốn, lễ phép hỏi ý kiến, xin lời khuyên hoặc sự hướng dẫn từ người có hiểu biết sâu rộng hơn, thường là bậc tiền bối, thầy cô hoặc chuyên gia.
   • Tham vấn, hỏi ý kiến (mang sắc thái trang trọng, kính trọng): Hành động tìm đến để học hỏi, trao đổi kiến thức một cách cung kính.

Ví dụ sử dụng

• (Anh ấy đã đến xin giáo sư chỉ dạy về vấn đề nghiên cứu mới.)
• (Các học trò luôn kính cẩn xin thầy dạy bảo về những điều chưa rõ.)
• (Trước khi đưa ra quyết định quan trọng, ông ấy thường tìm đến xin ý kiến các bậc cao niên.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Mang lòng thành thỉnh giáo": Đến hỏi ý kiến với thái độ chân thành, kính trọng.
  • Cậu ấy mang lòng thành đến thỉnh giáo, chắc chắn sẽ nhận được sự chỉ dạy tận tình.
• "Thỉnh giáo ý kiến": (Cách dùng hiện đại) Xin ý kiến đóng góp, tham vấn.
  • Nhóm dự án đang thỉnh giáo ý kiến từ các chuyên gia trong ngành.

Biến thể và từ gần giống

• Chỉ giáo (động từ): Dạy bảo, hướng dẫn (dùng từ phía người cho lời khuyên).
  • Mong được các anh chỉ giáo thêm.
• Tham khảo (động từ): Tìm đọc, xem xét tài liệu hoặc ý kiến để học hỏi, so sánh (ít mang sắc thái kính trọng trực tiếp như "thỉnh giáo").
• Xin chỉ bảo (cụm động từ): Cách nói thông tục, ý nghĩa tương tự "thỉnh giáo".

Từ đồng nghĩa

• Bái kiến: Đến yết kiến, gặp mặt (thường người có địa vị cao) với thái độ cung kính.
• Cầu giáo: Cầu xin được dạy bảo (sắc thái trang trọng, có thể dùng trong văn chương).
• Cầu thị: Thể hiện thái độ mong muốn học hỏi, tiếp thu ý kiến.

Từ trái nghĩa

• Dạy bảo: Hành động truyền đạt kiến thức, chỉ dẫn cho người khác (vị thế ngược lại với "thỉnh giáo").
• Khinh suất: Hành động một cách thiếu suy nghĩ, không tham khảo ý kiến ai.

Thành ngữ, tục ngữ liên quan

• "Muốn biết phải hỏi, muốn giỏi phải học": Nhấn mạnh tinh thần chủ động học hỏi, thỉnh giáo là con đường để tiến bộ.
• "Đi một ngày đàng, học một sàng khôn": Khuyến khích việc ra ngoài giao lưu, học hỏi (trong đó có hành động thỉnh giáo) để mở mang kiến thức.

1. đgt. Xin dạy bảo cho: đến thỉnh giáo ở các bậc đại sư.