Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Ranh mãnh, khôn ranh, láu lỉnh: Chỉ sự thông minh, nhanh trí nhưng thường theo hướng xảo quyệt, không chân thật, hay dùng mưu mẹo nhỏ.
   • Tai ác, tinh quái: Chỉ tính cách hay bày trò tinh nghịch có phần ác ý, gây phiền toái hoặc khó chịu cho người khác.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:
  • Đứa bé đó nhìn bộ dạng thật tinh ma. (Đứa bé đó nhìn bộ dạng thật ranh mãnh, láu lỉnh.)
  • Nó cười một nụ cười tinh ma khi bày trò trêu chọc bạn. (Nó cười một nụ cười đầy mưu mẹo/tai quái khi bày trò trêu chọc bạn.)
  • Ánh mắt tinh ma của con mèo khi nó rình chuột. (Ánh mắt ranh mãnh, nhanh nhạy của con mèo khi nó rình chuột.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Tinh ma lõi đời": Thành ngữ chỉ người rất khôn ranh, từng trải và nhiều mưu mẹo.

  • Gã buôn bán ấy tinh ma lõi đời, khó lường lắm. (Gã buôn bán ấy rất khôn ranh và từng trải, khó lường lắm.)

• "Cái tinh ma": Dùng như danh từ để chỉ bản chất, hành vi ranh mãnh, quỷ quyệt.

  • Đừng có tin vào cái tinh ma của hắn. (Đừng có tin vào sự ranh mãnh, quỷ quyệt của hắn.)

Biến thể và từ gần giống

• Tinh ranh (tính từ): Gần nghĩa với "tinh ma", chỉ sự khôn ngoan, nhanh trí, có thể thiên về nghĩa tích cực hơn một chút.

  • Đứa trẻ tinh ranh biết trả lời rất nhanh. (Đứa trẻ nhanh trí biết trả lời rất nhanh.)

• Quỷ quyệt (tính từ): Mưu mẹo, xảo trá, thường mang nghĩa tiêu cực mạnh hơn "tinh ma".

• Láu lỉnh (tính từ): Nhanh nhảu, khôn vặt, thường dùng cho trẻ con.

Từ đồng nghĩa

• Ranh mãnh: Khôn ngoan, sắc sảo, thường dùng với ý không tốt.
• Xảo quyệt: Dùng mưu mẹo gian xảo.
• Tinh quái: (Thường dùng cho trẻ con, vật) nghịch ngợm, láu lỉnh.

Từ trái nghĩa

• Thật thà: Ngay thẳng, không dối trá.
• Chân chất: Mộc mạc, giản dị, không khôn lanh.
• Ngây thơ: Trong sáng, không biết dùng mưu mẹo.

Thành ngữ, tục ngữ liên quan

• "Khôn độc không bằng ngốc lành": Thà thật thà, tốt bụng còn hơn khôn ngoan mà độc ác. Có thể ám chỉ sự "tinh ma" thái quá.
• "Khôn nhà dại chợ": Ở nhà thì khôn ngoan, ra ngoài thì vụng về. "Tinh ma" thường chỉ sự khôn ngoan trong mọi tình huống, trái ngược với ý này.

1. Ranh mãnh, tai ác.