Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Một đời người, một kiếp sống: Từ dùng trong văn học cũ để chỉ khoảng thời gian dài tương đương với một đời người, thường mang sắc thái trang trọng, triết lý về sự ngắn ngủi của kiếp người.
   • Một trăm năm: Nghĩa đen chỉ một thế kỷ, nhưng khi dùng trong văn chương thường không nhấn mạnh con số chính xác mà mang ý nghĩa biểu trưng cho một khoảng thời gian dài, trọn vẹn một kiếp sống.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • "Trăm năm trong cõi người ta, chữ tài chữ mệnh khéo là ghét nhau." (Truyện Kiều - Nguyễn Du) (Một đời người trong cõi thế gian, chữ tài và chữ mệnh thường hay đố kỵ nhau.)
  • Họ hẹn ước với nhau một tình yêu trọn vẹn trăm năm. (Họ hứa hẹn với nhau một tình yêu trọn vẹn cả một đời.)
  • Ước mơ trăm năm của ông là được thấy quê hương thanh bình. (Ước mơ trọn đời của ông là được thấy quê hương thanh bình.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Bạn trăm năm": Chỉ người bạn đời, vợ hoặc chồng, người sẽ gắn bó suốt cả cuộc đời.

  • Họ tìm thấy nhau và trở thành bạn trăm năm. (Họ tìm thấy nhau và trở thành vợ chồng.)

• "Hạnh phúc trăm năm": Hạnh phúc lâu dài, bền vững suốt cả cuộc đời.

  • Cầu chúc đôi trẻ hạnh phúc trăm năm. (Cầu chúc đôi trẻ hạnh phúc trọn đời.)

Biến thể và từ gần giống

• Bách niên (danh từ): Từ Hán Việt, cũng có nghĩa là một trăm năm, một đời người, thường dùng trong các văn cảnh trang trọng, chúc tụng (ví dụ: "bách niên giai lão" - sống cùng nhau đến trăm tuổi).
• Một kiếp (danh từ): Chỉ một đời người, một vòng đời, thường mang sắc thái Phật giáo hoặc triết lý về sự sống chết.

Từ đồng nghĩa

• Một đời: Khoảng thời gian từ khi sinh ra đến khi mất đi của một con người.
• Trọn kiếp: Suốt cả một đời người.

Thành ngữ liên quan

• "Trăm năm bia đá thì mòn, ngàn năm bia miệng vẫn còn trơ trơ." (Thành ngữ): Ý nói danh tiếng (bia miệng) lưu truyền lâu hơn cả bia đá, nhấn mạnh sự lâu dài của "trăm năm" trong đời sống tinh thần.
• "Cầu được ước thấy, trăm năm hạnh phúc." (Lời chúc): Thường dùng để chúc các cặp đôi mới cưới.

1. Từ dùng trong văn học cũ chỉ một đời người: Trăm năm trong cõi người ta (K).