Định nghĩa

1. Phó từ:

   • Từ chỉ điểm bắt đầu về thời gian hoặc không gian: Dùng để xác định mốc khởi đầu của một khoảng thời gian hoặc một vị trí trong không gian.
   • Bởi tại, do nguyên nhân từ: Dùng để chỉ nguyên nhân, nguồn gốc phát sinh ra sự việc.
   • Do chính mình, bởi chính mình: Dùng để nhấn mạnh hành động do chủ thể tự thân thực hiện, không có sự can thiệp từ bên ngoài.

2. Danh từ:

   • Người trông coi, quản lý chùa chiền: Chỉ người có trách nhiệm giữ gìn và chăm sóc ngôi chùa.

3. Tính từ:

   • Có tên chữ là: Dùng trong văn chương, học thuật cổ để giới thiệu tên chữ (tên tự) của một người, thường là các bậc nho sĩ, văn nhân.

Ví dụ sử dụng

• Phó từ (chỉ điểm bắt đầu):
  • Tự nhà đến trường khoảng hai cây số. (Từ nhà đến trường khoảng hai cây số.)
  • Tự sáng sớm, cô ấy đã dậy chuẩn bị. (Từ sáng sớm, cô ấy đã dậy chuẩn bị.)
• Phó từ (chỉ nguyên nhân):
  • Mọi rắc rối này đều tự anh ta mà ra. (Mọi rắc rối này đều do anh ta mà ra.)
• Phó từ (nhấn mạnh tự thân):
  • Cậu bé tự mặc quần áo lấy. (Cậu bé tự mình mặc quần áo.)
  • Anh ấy tự nhận thấy lỗi của mình. (Anh ấy tự mình nhận thấy lỗi của mình.)
• Danh từ:
  • Ông cụ là vị tự của ngôi chùa làng. (Ông cụ là người trông coi của ngôi chùa làng.)
• Tính từ:
  • Nhà thơ Nguyễn Khuyến tự là Quế Sơn. (Nhà thơ Nguyễn Khuyến có tên chữ là Quế Sơn.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Tự cổ chí kim": Từ xưa đến nay. Thành ngữ chỉ một khoảng thời gian rất dài, trải suốt chiều dài lịch sử.
  • Tự cổ chí kim, đạo hiếu luôn được coi trọng. (Từ xưa đến nay, đạo hiếu luôn được coi trọng.)
• "Tự thân": Do bản thân, bởi chính mình. Nhấn mạnh tính độc lập, không dựa dẫm.
  • Cô ấy đạt được thành công hoàn toàn do tự thân vận động. (Cô ấy đạt được thành công hoàn toàn do chính bản thân mình vận động.)
• "Tự giác": Tự mình nhận thức và hành động mà không cần ai nhắc nhở, thúc ép.
  • Học sinh cần có tinh thần tự giác học tập. (Học sinh cần có tinh thần tự mình giác ngộ việc học tập.)

Biến thể và từ gần giống

• Tự tại (tính từ): Thong dong, thoải mái, không bị ràng buộc.
  • Tâm hồn ông cụ lúc nào cũng thư thái tự tại.
• Tự chủ (tính từ): Tự mình làm chủ, tự quyết định.
  • Một quốc gia có chủ quyền phải là một quốc gia tự chủ.
• Tự lập (tính từ): Tự đứng vững bằng khả năng của mình.
  • Thanh niên cần rèn luyện tinh thần tự lập.

Từ đồng nghĩa

• Từ (phó từ): Có nghĩa chỉ điểm bắt đầu (tương đương với nghĩa thứ nhất của "tự").
  • Từ Hà Nội vào Sài Gòn.
• Do (giới từ): Chỉ nguyên nhân (tương đương với nghĩa thứ hai của "tự").
  • Thất bại do thiếu chuẩn bị.
• Chính (phó từ): Nhấn mạnh bản thân chủ thể (tương đương một phần nghĩa thứ ba của "tự").
  • Chính tôi đã chứng kiến sự việc.

Các cụm từ liên quan

• Tự cao tự đại: Tự cho mình là cao siêu, lớn lao, tỏ ra kiêu ngạo.
  • Anh ta thất bại vì tính tự cao tự đại.
• Tự lực cánh sinh: Tự dùng sức mình để sinh sống, không trông chờ vào người khác.
  • Hoàn cảnh khó khăn buộc cậu ấy phải tự lực cánh sinh.
• Tự sự: Tự kể lại câu chuyện của mình (cũng là một thể loại văn học).
  • Truyện "Tắt đèn" được viết theo lối tự sự.

Thành ngữ liên quan

• Tự nhiên như nhiên: Một cách tự nhiên, thuận theo lẽ tự nhiên. Thường dùng để chỉ trạng thái thoải mái, không gò bó.
• Tự nguyện tự giác: Vừa tự mình nguyện làm, vừa tự mình giác ngộ mà làm. Chỉ thái độ tích cực, chủ động hoàn toàn.
  • Mọi công việc cộng đồng đều cần tinh thần tự nguyện tự giác.

1. ph. Từ chỉ điểm gốc trong thời gian hay không gian: Tự nay về sau; Tự nhà đến ga. 2. Bởi tại: Tự đâu mà mùa màng xanh tốt? 3. Do chính mình, chính mình: Tự tay vá quần áo; Tự phê bình.
2. d. Người giữ chùa.
3. t. Có tên chữ là: Nguyễn Du tự là Tố Như.