Định nghĩa

1. Danh từ:

   • Hình thức chính quyền của chuyên chính vô sản: Một hình thức tổ chức quyền lực nhà nước dựa trên các hội đồng đại diện của công nhân, nông dân và binh lính, xuất hiện đầu tiên ở Nga.
   • Tên gọi các hội đồng đại diện đó: Chỉ bản thân các hội đồng (hội đồng công nhân, hội đồng nông dân) hoạt động theo mô hình đó.

2. Tính từ:

   • Thuộc về hoặc có liên quan đến Liên bang Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Xô viết (Liên Xô): Dùng để chỉ những gì có nguồn gốc, tính chất hoặc liên hệ với nhà nước Liên Xô trước đây.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:

  • Phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh năm 1930-1931 là một mốc son lịch sử. (Phong trào này đã thành lập chính quyền theo hình thức xô viết ở hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh.)
  • Các xô viết được hình đầu tiên trong Cách mạng Tháng Mười. (Các hội đồng đại diện của công nhân, binh lính đã được hình thành.)

• Tính từ:

  • Nền khoa học xô viết đã đạt được nhiều thành tựu to lớn. (Nền khoa học của Liên Xô đã đạt được nhiều thành tựu.)
  • Đó là một tác phẩm điện ảnh mang đậm phong cách xô viết. (Đó là một bộ phim có phong cách đặc trưng của điện ảnh Liên Xô.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Tinh thần xô viết": thường dùng để chỉ tinh thần cách mạng, quyết tâm đấu tranh và xây dựng chính quyền của công nông.
  • Tinh thần Xô viết Nghệ Tĩnh sống mãi trong lòng nhân dân.
• "Mô hình xô viết": chỉ hệ thống tổ chức quyền lực nhà nước đặc thù dựa trên các hội đồng đại diện, từng được áp dụng ở Liên Xô và một số nước.

Biến thể và từ liên quan

• Xô-viết: Cách viết có gạch nối, đồng nghĩa với "xô viết".
• Liên Xô (danh từ): Tên viết tắt của Liên bang Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Xô viết.
• Xã hội chủ nghĩa (danh từ): Chế độ xã hội mà Liên Xô là đại diện tiêu biểu.

Từ đồng nghĩa

• Hội đồng (danh từ, trong ngữ cảnh lịch sử cụ thể): Có thể dùng để chỉ các "xô viết" với tư cách là các hội đồng đại diện.
• Liên bang Xô viết (danh từ): Cách gọi khác của nhà nước Liên Xô.

Lưu ý về từ nguyên và ngữ cảnh

• Từ "xô viết" có nguồn gốc từ tiếng Nga "совет" (soviet), nghĩa gốc là "hội đồng" hoặc "lời khuyên".
• Trong văn cảnh lịch sử Việt Nam, cụm từ "Xô viết Nghệ Tĩnh" là một thuật ngữ lịch sử quan trọng, chỉ phong trào đấu tranh và hình thức chính quyền trong giai đoạn 1930-1931.
• Khi dùng như tính từ ("khoa học xô viết", "phim xô viết"), từ này thường gắn với bối cảnh lịch sử của thế kỷ XX.

1. xô-viết dt (Pháp: soviet) Hình thức chính quyền của chuyên chính vô sản: Hồi đó, ở nước ta có thành lập xô-viết Nghệ-tĩnh.
2. tt Thuộc về Liên-xô: Khoa học xô-viết.