xúc cảnh hứng hoài

Định nghĩa

Danh từ:
- Cảm xúc dâng trào trước cảnh đẹp, dẫn đến sự hứng khởi sáng tạo: "xúc cảnh hứng hoài" là một cụm từ Hán Việt mô tả trạng thái tâm hồn rung động, xúc cảm trước một khung cảnh đẹp (thường là thiên nhiên) và từ đó nảy sinh cảm hứng, tâm trạng, ý tưởng sáng tác (thường là thơ ca).

Ví dụ sử dụng

Danh từ:
- Nhìn cảnh hoàng hôn trên sông, lòng thi sĩ bỗng dâng lên một nỗi xúc cảnh hứng hoài khó tả. (Khi nhìn cảnh hoàng hôn trên sông, lòng nhà thơ bỗng dâng lên một nỗi rung động và cảm hứng sáng tạo khó diễn tả.)
- Bài thơ này được viết ra từ chính nguồn xúc cảnh hứng hoài khi tác giả đứng trước thác nước hùng vĩ. (Bài thơ này được viết ra từ chính nguồn cảm xúc và cảm hứng khi tác giả đứng trước thác nước hùng vĩ.)

Các cách sử dụng nâng cao

"xúc cảnh hứng hoài" thường được sử dụng trong văn chương, phê bình văn học hoặc khi nói về quá trình sáng tác nghệ thuật, đặc biệt là thơ ca. Nó nhấn mạnh mối liên hệ giữa ngoại cảnh (cảnh) và nội tâm (tình) của người nghệ sĩ.
- Yếu tố then chốt của thơ cổ điển thường bắt nguồn từ xúc cảnh hứng hoài. (Yếu tố then chốt của thơ cổ điển thường bắt nguồn từ cảm xúc trước cảnh đẹp mà nảy sinh cảm hứng.)

Biến thể và từ gần giống

Cảm hứng (danh từ): ý tưởng, cảm xúc thôi thúc sáng tạo.
- Cảnh sắc nơi đây đem lại cho anh nhiều cảm hứng sáng tác. (Cảnh sắc nơi đây đem lại cho anh nhiều nguồn thôi thúc sáng tác.)
Thi hứng (danh từ): cảm hứng làm thơ, ý thơ (từ Hán Việt, nghĩa hẹp và chuyên biệt hơn).
- Một cơn mưa rào bất chợt cũng có thể khơi nguồn thi hứng. (Một cơn mưa rào bất chợt cũng có thể khơi nguồn cảm hứng làm thơ.)
Xúc cảm (danh từ): tình cảm, cảm xúc được khơi dậy.
- Bộ phim để lại trong lòng khán giả nhiều xúc cảm sâu sắc. (Bộ phim để lại trong lòng khán giả nhiều cảm xúc sâu sắc.)

Từ đồng nghĩa

Cảm tác (động từ/danh từ): làm (thơ, văn) do cảm xúc trước một sự việc, cảnh vật nào đó.
Thi tứ dâng trào (cụm danh từ): ý thơ, cảm xúc thơ trào dâng mạnh mẽ.

Thành ngữ liên quan

Cảnh tình tương giao: Cảnh và tình hòa quyện, tác động lẫn nhau (thường dẫn đến sáng tác). Đây là một khái niệm gần gũi giải thích cho nguồn gốc của "xúc cảnh hứng hoài".
- Thơ ông đạt đến độ cảnh tình tương giao, mỗi bài thơ đều là một bức tranh tâm trạng. (Thơ ông đạt đến mức độ cảnh và tình hòa quyện, mỗi bài thơ đều là một bức tranh tâm trạng.)