xan

Một căn phòng xan gió có cửa sổ mở rộng.

Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Không có mái che, không được bảo vệ khỏi gió hoặc thời tiết: "xan" chỉ trạng thái một nơi hoặc vật thể bị phơi bày trực tiếp trước gió, mưa, nắng mà không có vật che chắn.
   • Lộ liễu, không kín đáo: "xan" còn được dùng để miêu tả một vị trí hoặc không gian dễ bị tác động từ bên ngoài.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:
  • Gian buồng xan gió. (Căn phòng không có mái che, bị gió thổi trực tiếp.)
  • Ngôi nhà xan trước nắng. (Ngôi nhà không có bóng râm, bị nắng chiếu thẳng.)
  • Chỗ này xan quá, không có gì che chắn. (Nơi này rất lộ liễu, không có vật bảo vệ.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "xan gió": chỉ vị trí hoặc không gian bị gió thổi trực tiếp, không có tường hoặc mái che.
  • Căn lều xan gió trên đồi. (Căn lều bị gió thổi mạnh vì không có vật chắn.)
• "xan nắng": bị ánh nắng mặt trời chiếu trực tiếp.
  • Sân thượng xan nắng cả ngày. (Sân thượng không có mái che, bị nắng chiếu suốt ngày.)

Biến thể và từ gần giống

• Xanh (tính từ): màu sắc (xanh lá, xanh dương) — khác hoàn toàn về nghĩa, chỉ màu sắc, không phải trạng thái không che chắn.
  • Bầu trời xanh. (Bầu trời có màu xanh.)
• Phơi (động từ): để lộ ra ngoài, không che đậy — gần nghĩa với "xan" nhưng chỉ hành động.
  • Phơi quần áo ngoài sân. (Để quần áo ra ngoài trời.)
• Lộ (tính từ): không kín đáo, dễ thấy — tương tự nghĩa "xan" trong ngữ cảnh không gian.
  • Chỗ này lộ quá, dễ bị nhìn thấy. (Nơi này không kín đáo.)

Từ đồng nghĩa

• Trống trải: không có vật che chắn, rộng và thoáng.
• Hở hang: không kín đáo, dễ bị nhìn thấy hoặc tác động.
• Phơi bày: để lộ ra ngoài, không che giấu.

Thành ngữ liên quan

• Xan gió xan nắng: hoàn toàn không có nơi trú ẩn, phải chịu mọi tác động của thời tiết.
  • Cả ngày làm việc ngoài đồng xan gió xan nắng. (Suốt ngày làm việc ngoài trời, không có chỗ che chắn.)