Định nghĩa

1. Tính từ:

   • Phình to ra, căng tròn: Dùng để miêu tả trạng thái bụng hoặc một bộ phận cơ thể bị phình to, căng ra một cách rõ rệt, thường do no hoặc mang thai.
   • Ứ ra, lồi ra: Chỉ sự phồng lên, nhô ra ngoài một cách không bình thường.

2. Động từ:

   • Làm cho phình to ra: Hành động khiến cho bụng hoặc một vật gì đó trở nên căng tròn, phình to.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:

  • Ăn tiệc xong, bụng anh ta ễnh ra trông thấy. (Sau bữa tiệc, bụng anh ta phình to ra trông rất rõ.)
  • Con cóc có cái bụng ễnh ương. (Con cóc có cái bụng phình to ra.)

• Động từ:

  • Ăn nhiều bánh chưng quá, nó ễnh cả bụng. (Ăn nhiều bánh chưng quá, nó làm bụng phình to ra.)
  • Chị ấy đang ễnh bụng vì sắp đến ngày sinh. (Chị ấy đang có bụng phình to vì sắp đến ngày sinh.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "ễnh bụng": cụm từ phổ biến nhất, dùng để chỉ tình trạng bụng phình to, thường do no, đầy hơi hoặc mang thai.

  • Mới ăn sáng xong mà nó đã ễnh bụng rồi. (Mới ăn sáng xong mà nó đã có bụng phình to rồi.)

• "ễnh ương": thường dùng để ví von, so sánh cái bụng phình to giống như bụng con ếch, ương.

  • Thằng bé mập đến nỗi bụng ễnh ương. (Thằng bé mập đến nỗi bụng phình to như bụng ếch.)

Biến thể và từ gần giống

• Ềnh (tính từ/động từ): Một biến thể phát âm gần giống, cùng nghĩa chỉ sự phình to, căng ra.

  • Bụng ềnh ra vì uống quá nhiều nước. (Bụng phình ra vì uống quá nhiều nước.)

• Phình (động từ): Phồng lên, to ra về kích thước.

• Trướng (tính từ/động từ): Căng phồng lên, thường do khí hoặc hơi.

Từ đồng nghĩa

• Phình: phồng to lên.
• Căng: ở trạng thái đầy và chặt.
• Trướng: căng phồng (thường do hơi).

Từ trái nghĩa

• Xẹp: trở nên nhỏ, dẹt lại.
• Lép: không đầy, không căng.

Lưu ý sử dụng

• Từ "ễnh" mang sắc thái khẩu ngữ, dân dã, thường dùng trong văn nói hơn là văn viết trang trọng.
• Thường dùng để miêu tả với ý hài hước, ví von, đôi khi hơi thô tục.

1. tt. (Bụng) to phình ra (chửa): đã ềnh bụng ra rồi, nghỉ việc đi thôi.