Định nghĩa

1. Phó từ (khẩu ngữ):
   • Ngày cũng như đêm; liên tục, không ngừng nghỉ: Từ này diễn tả một hành động, trạng thái diễn ra một cách liên tục, xuyên suốt cả ngày lẫn đêm, không có sự gián đoạn.

Ví dụ sử dụng

• Phó từ:
  • Anh ấy lo lắng đêm ngày cho sức khỏe của mẹ. (Hành động lo lắng diễn ra liên tục, không kể ngày đêm.)
  • Các vận động viên đêm ngày luyện tập để chuẩn bị cho giải đấu. (Hoạt động luyện tập được thực hiện không ngừng nghỉ.)
  • Những người lính canh gác đêm ngày để bảo vệ biên giới. (Công việc canh gác được duy trì xuyên suốt.)

Các cách sử dụng nâng cao

• Dùng để nhấn mạnh sự chuyên tâm, cần mẫn: Thường dùng để ca ngợi hoặc nhấn mạnh sự nỗ lực không mệt mỏi của một người.
  • Người thợ gốm đêm ngày miệt mài bên bàn xoay để cho ra đời những tác phẩm tinh xảo.
• Dùng để nhấn mạnh sự dài lâu của nỗi nhớ, sự chờ đợi: Thường đi với các động từ chỉ cảm xúc.
  • Cô ấy đêm ngày mong ngóng tin tức của người thân nơi phương xa.

Biến thể và từ gần giống

• Ngày đêm: Có nghĩa và cách dùng tương tự "đêm ngày", là một biến thể phổ biến.
  • Máy móc trong nhà máy chạy ngày đêm không nghỉ.
• Suốt ngày đêm: Cụm từ nhấn mạnh hơn về tính liên tục xuyên suốt.
  • Cơn mưa rơi suốt ngày đêm.
• Quên ngày quên đêm: Thành ngữ diễn tả sự say mê, tập trung cao độ đến mức không để ý thời gian.
  • Anh ấy quên ngày quên đêm nghiên cứu tài liệu.

Từ đồng nghĩa

• Liên tục: Diễn ra không dừng lại, không đứt quãng.
• Không ngừng nghỉ: Không có sự nghỉ ngơi, dừng lại.
• Xuyên suốt: Diễn ra trong toàn bộ khoảng thời gian, từ đầu đến cuối.

Các cụm từ liên quan

• Thức đêm thức ngày: Nhấn mạnh việc thức để làm việc, không ngủ nghỉ.
  • Để kịp tiến độ, cả nhóm phải thức đêm thức ngày hoàn thành báo cáo.
• Cặm cụi đêm ngày: Diễn tả sự chăm chỉ, làm việc một cách cần mẫn, tỉ mỉ trong thời gian dài.
  • Bà cụ cặm cụi đêm ngày khâu từng đường kim mũi chỉ.

Thành ngữ liên quan

• Đêm năm canh, ngày sáu khắc (thành ngữ cổ): Ý chỉ thời gian trôi qua một cách chậm chạp, thường dùng khi chờ đợi trong lo âu hoặc nhớ nhung.
  • Xa nhau, nàng sống trong cảnh đêm năm canh, ngày sáu khắc.

1. d. (kng.). Ngày cũng như đêm; liên tục, không ngừng. Lo lắng đêm ngày. Đêm ngày luyện tập.