đầu tiên

Đứa bé đứng đầu tiên trong hàng chờ.

Định nghĩa

1. Tính từ:

   • Xuất hiện hoặc xảy ra trước hết trong một chuỗi, một trình tự: Dùng để chỉ vị trí, thứ hạng hoặc sự kiện xuất hiện trước nhất, không có cái nào đứng trước nó.
   • Quan trọng bậc nhất, có tính chất khởi đầu: Nhấn mạnh tầm quan trọng của sự vật, sự việc mở đầu cho một quá trình.

2. Phó từ:

   • Trước hết, thứ nhất: Dùng để giới thiệu ý kiến, hành động hoặc sự việc đầu tiên trong một loạt các ý hoặc bước.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:

  • Người đầu tiên bước vào phòng là giáo viên. (Người bước vào phòng trước nhất là giáo viên.)
  • Đây là lần đầu tiên tôi đến thăm Hà Nội. (Đây là lần thăm viếng Hà Nội trước hết của tôi.)
  • Ý tưởng đầu tiên thường là ý tưởng đơn giản nhất. (Ý tưởng xuất hiện trước hết thường là ý tưởng đơn giản nhất.)

• Phó từ:

  • Đầu tiên, chúng ta cần xác định vấn đề. (Trước hết, chúng ta cần xác định vấn đề.)
  • Anh ấy làm bài tập đầu tiên, sau đó mới đi chơi. (Anh ấy làm bài tập trước nhất, sau đó mới đi chơi.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Điều đầu tiên cần làm": Chỉ hành động ưu tiên cao nhất, cần thực hiện trước tiên.

  • Điều đầu tiên cần làm mỗi sáng là uống một ly nước. (Hành động cần thực hiện trước nhất mỗi sáng là uống một ly nước.)

• "Nguyên tắc đầu tiên": Chỉ nguyên tắc cơ bản, nền tảng nhất.

  • Nguyên tắc đầu tiên của nghề y là "không làm hại". (Nguyên tắc cơ bản nhất của nghề y là "không làm hại".)

Biến thể và từ gần giống

• Thứ nhất: (Phó từ) Thường dùng để đánh số thứ tự trong một danh sách, có thể thay thế "đầu tiên" khi dùng làm phó từ.

  • Thứ nhất, tôi đồng ý. Thứ hai, tôi có một đề nghị. (Trước hết, tôi đồng ý. Tiếp theo, tôi có một đề nghị.)

• Trước nhất: (Phó từ) Có nghĩa tương tự "đầu tiên", nhấn mạnh thứ tự trước-sau.

  • Chúng ta cần giải quyết vấn đề này trước nhất. (Chúng ta cần giải quyết vấn đề này trước hết.)

Từ đồng nghĩa

• Trước hết: (Phó từ) Trước nhất, trước tiên.
• Thứ nhất: (Phó từ) Dùng để liệt kê ý thứ nhất.

Từ trái nghĩa

• Cuối cùng: (Tính từ/Phó từ) Xuất hiện hoặc xảy ra sau hết trong một chuỗi.
• Sau cùng: (Phó từ) Ở vị trí cuối, sau tất cả.

Thành ngữ liên quan

• "Đầu tiên là học, sau mới đến chơi": Nhấn mạnh thứ tự ưu tiên, việc quan trọng (học) phải làm trước việc giải trí (chơi).
  • Con phải nhớ: đầu tiên là học, sau mới đến chơi. (Con phải nhớ: trước hết là học, sau đó mới được giải trí.)