Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Rất nhiều, nhiều lắm: Dùng để chỉ số lượng lớn, vượt mức bình thường.
   • Bận rộn, bận bịu: Chỉ tình trạng có nhiều việc phải làm đến mức không có thời gian rảnh.
   • Ngổn ngang, lộn xộn: Chỉ sự bày bừa, không có trật tự, gọn gàng.

Ví dụ sử dụng

• Chỉ số lượng nhiều:
  • Ông cụ đã bộn tuổi rồi. (Ông cụ đã nhiều tuổi lắm rồi.)
  • Nhà nó có bộn tiền. (Nhà nó có rất nhiều tiền.)
• Chỉ sự bận rộn:
  • Dạo này công việc bộn quá, tôi chẳng đi đâu được. (Dạo này công việc bận rộn quá, tôi chẳng đi đâu được.)
  • Anh ấy đang bộn với đống giấy tờ. (Anh ấy đang rất bận với đống giấy tờ.)
• Chỉ sự ngổn ngang:
  • Sách vở bộn cả trên bàn. (Sách vở bày bừa ngổn ngang cả trên bàn.)
  • Phòng để đồ bộn hết cả. (Phòng để đồ bừa bộn hết cả.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "bộn bề": (từ ghép) rất nhiều và phức tạp, thường dùng cho công việc, lo toan.
  • Cuộc sống mưu sinh bộn bề. (Cuộc sống mưu sinh có nhiều lo toan, vất vả.)
• "bộn bàng": (từ ghép, ít dùng) có nghĩa tương tự "bộn bề", chỉ sự nhiều và rối rắm.

Biến thể và từ gần giống

• Bận (tính từ): Có nhiều việc phải làm. (Từ gần nghĩa với nghĩa "bận bịu" của "bộn").
• Ngổn ngang (tính từ): Bày bừa không có trật tự. (Từ đồng nghĩa với nghĩa thứ ba của "bộn").
• Chất đống (cụm động từ): Nhiều đến mức chồng chất lên nhau. (Có thể dùng trong ngữ cảnh tương tự).

Từ đồng nghĩa

• Nhiều: Số lượng lớn. (Đồng nghĩa với nghĩa "nhiều lắm").
• Lộn xộn: Không có trật tự, ngăn nắp. (Đồng nghĩa với nghĩa "ngổn ngang").
• Bề bộn: Nhiều và rối rắm. (Gần nghĩa với cả ba sắc thái của "bộn").

Lưu ý sử dụng

• Từ "bộn" thường được dùng trong văn nói hoặc văn viết mang tính khẩu ngữ nhiều hơn là trong văn phong trang trọng.
• Khi dùng với nghĩa "nhiều lắm", "bộn" thường đi kèm với danh từ chỉ vật cụ thể (tiền, cá, tuổi) hoặc công việc trừu tượng.
• Nghĩa "ngổn ngang" thường mô tả hiện trạng của không gian, đồ vật.

1. tt. 1. Nhiều lắm: Câu được bộn cá; Ông ta đã bộn tuổi 2. Bận bịu: Công việc bộn, không thể đi thăm bạn 3. Ngổn ngang: Đồ đạc bộn trong phòng.