có ăn
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
- Tính từ:
- Đủ ăn, không túng thiếu: Dùng để chỉ hoàn cảnh kinh tế của một cá nhân hoặc gia đình ở mức đủ sống, không phải lo lắng về cái ăn, cái mặc.
- Khá giả, sung túc ở mức vừa phải: "Có ăn" thường mô tả một mức sống ổn định, thoải mái hơn mức nghèo khó nhưng chưa hẳn là giàu có.
Ví dụ sử dụng
- Tính từ:
- Nhà nó dạo này cũng có ăn. (Gia đình anh ấy dạo này cũng khá giả/đủ ăn.)
- Cố gắng làm ăn để cho con cái có ăn có học. (Cố gắng làm việc để cho con cái được đủ ăn, đủ học.)
Các cách sử dụng nâng cao
"có ăn có để": Cụm từ này nhấn mạnh mức độ sung túc hơn, không chỉ đủ ăn mà còn có thể để dành, tích lũy.
- Nhờ chăm chỉ, gia đình họ giờ đã có ăn có để. (Nhờ chăm chỉ, gia đình họ giờ đã đủ ăn và có của để dành.)
"có ăn có mặc": Nhấn mạnh sự đầy đủ cả về ăn uống lẫn quần áo, tức là đủ đầy các nhu cầu cơ bản.
- Ước mơ của bà là nhìn thấy các cháu có ăn có mặc. (Ước mơ của bà là nhìn thấy các cháu được đủ ăn, đủ mặc.)
Biến thể và từ gần giống
Khá giả (tính từ): Có điều kiện kinh tế tốt, sung túc hơn mức "có ăn".
- Gia đình ấy thuộc diện khá giả trong làng. (Gia đình ấy thuộc diện sung túc trong làng.)
Đủ ăn đủ mặc (thành ngữ): Có đủ các điều kiện vật chất tối thiểu để sinh sống.
- Công việc này giúp tôi đủ ăn đủ mặc. (Công việc này giúp tôi có đủ các nhu cầu cơ bản.)
Từ đồng nghĩa
- Đủ ăn: Có đủ lương thực, thực phẩm để sinh sống.
- Ổn định: Ở trạng thái vững vàng, không thiếu thốn (về kinh tế).
- Tạm ổn: Tạm thời ổn định, đủ sống (thường dùng với sắc thái khiêm tốn).
Từ trái nghĩa
- Túng thiếu: Thiếu thốn, khó khăn về tiền bạc, vật chất.
- Nghèo khó: Có điều kiện sống rất thấp, thiếu thốn nhiều mặt.
- Bần cùng: Cực kỳ nghèo khổ, cùng quẫn.
Thành ngữ liên quan
Ăn nên làm ra: Làm ăn phát đạt, gặp nhiều may mắn và thành công trong kinh tế.
- Nhờ trời, năm nay làm ăn nên làm ra, nhà cửa cũng có ăn. (Nhờ trời, năm nay làm ăn phát đạt, gia đình cũng khấm khá.)
Ấm no: Cuộc sống đầy đủ, ấm cúng và no đủ (thường nói về một cộng đồng, xã hội).
- Mong cho dân làng ai cũng được ấm no. (Mong cho dân làng ai cũng được sống đầy đủ.)
- tt. Đủ ăn, không túng thiếu: Nhà có ăn dạo này nhà nó cũng có ăn.