cốn
Định nghĩa
Danh từ:
- Phần xây dựng theo chiều ngang, thường dùng trong kiến trúc: "cốn" chỉ một cấu trúc ngang, như thanh đà hoặc dầm, dùng để đỡ hoặc liên kết các bộ phận khác, đặc biệt trong cầu thang hoặc mái nhà.
- Vật liệu hoặc bộ phận nối kết: "cốn" cũng có thể là thanh gỗ hoặc kim loại nối các phần với nhau để tạo sự vững chắc.
Động từ (hiếm dùng):
- Nối kết hoặc ghép lại: "cốn" chỉ hành động lắp ghép các bộ phận lại với nhau một cách chặt chẽ.
- Gây khó chịu hoặc cản trở: "cốn" có nghĩa là làm vướng víu, gây khó chịu do bị gấp hoặc ép lại.
Động từ (phương ngữ):
- Tụ tập hoặc dồn lại: "cốn" chỉ việc mọi người hoặc vật tụ tập đông đúc ở một chỗ.
Ví dụ sử dụng
Danh từ:
- Cốn cầu thang được làm bằng bê tông cốt thép. (Thanh ngang đỡ cầu thang được xây bằng bê tông cốt thép.)
- Kiến trúc sư thiết kế cốn mái để đảm bảo độ bền. (Kiến trúc sư thiết kế dầm ngang mái để đảm bảo độ bền.)
Động từ (hiếm dùng):
- Thợ mộc cốn các thanh gỗ lại với nhau. (Thợ mộc ghép các thanh gỗ lại với nhau.)
- Chiếc áo bị cốn vào người làm anh ấy khó chịu. (Chiếc áo bị vướng vào người làm anh ấy khó chịu.)
Động từ (phương ngữ):
- Đám đông cốn lại trước cổng chờ mở cửa. (Đám đông tụ tập lại trước cổng chờ mở cửa.)
Các cách sử dụng nâng cao
"cốn cầu thang": thanh ngang hoặc dầm đỡ các bậc thang.
- Cốn cầu thang phải chịu lực tốt để an toàn. (Dầm ngang cầu thang phải chịu lực tốt để an toàn.)
"cốn mái": dầm ngang đỡ mái nhà.
- Cốn mái bị nứt sau trận bão lớn. (Dầm ngang mái bị nứt sau trận bão lớn.)
Biến thể và từ gần giống
Cồn (danh từ): vùng đất cao hoặc đụn cát — khác nghĩa với "cốn".
- Cồn cát trắng trải dài ven biển. (Đụn cát trắng trải dài ven biển.)
Côn (danh từ): dụng cụ hình nón — không liên quan đến "cốn".
- Côn dùng để đánh bóng kim loại. (Dụng cụ hình nón dùng để đánh bóng kim loại.)
Từ đồng nghĩa
- Dầm: thanh ngang chịu lực trong xây dựng.
- Đà: thanh ngang đỡ mái hoặc sàn.
- Ghép: nối các bộ phận lại với nhau (đồng nghĩa với động từ "cốn" hiếm dùng).
Thành ngữ liên quan
- "Cốn cột": chỉ cấu trúc vững chắc gồm dầm ngang và cột đứng.
- Ngôi nhà được xây bằng cốn cột kiên cố. (Ngôi nhà được xây bằng dầm ngang và cột đứng vững chắc.)
