Định nghĩa

1. Danh từ:

   • Dụng cụ để kiểm tra phương thẳng đứng: Một vật nặng (thường bằng kim loại) được treo ở đầu một sợi dây, dùng trong xây dựng để xác định đường thẳng đứng so với mặt đất.
   • (Phương ngữ) Hành động ném mạnh: Hành động ném một vật cứng với lực mạnh vào một vật khác hoặc xuống một bề mặt.

2. Động từ:

   • Ném mạnh, quăng mạnh: Hành động dùng lực để ném một vật nặng, cứng một cách mạnh mẽ và thường gây ra tiếng động.
   • Kiểm tra độ thẳng đứng bằng dây dọi: Sử dụng dụng cụ dọi để xác định phương thẳng đứng.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:

  • Thợ xây dùng dọi để kiểm tra độ thẳng của bức tường.
  • Tiếng dọi của đồng xu xuống sàn gạch nghe rất chói tai.

• Động từ:

  • Anh ta dọi viên đá xuống mặt hồ.
  • Trước khi đóng cột, họ phải dọi cho thật chuẩn.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Dọi theo": Kiểm tra, căn chỉnh cho thẳng hàng theo một chuẩn đã có.

  • Công nhân phải dọi theo tim mốc trước khi đổ bê tông.

• "Tiếng dọi": Âm thanh đanh, gọn phát ra khi một vật cứng rơi hoặc va đập mạnh xuống bề mặt cứng.

  • Chỉ nghe tiếng dọi của búa xuống đe, biết ngay thợ rèn lành nghề.

Biến thể và từ gần giống

• Dây dọi (danh từ): Dụng cụ hoàn chỉnh gồm dây và quả dọi, dùng để kiểm tra phương thẳng đứng.
• Quả dọi (danh từ): Phần vật nặng (thường hình nón hoặc trụ) trong dụng cụ dây dọi.

Từ đồng nghĩa

• Ném mạnh (động từ): Vung, quăng vật gì đó với lực lớn.
• Thả rơi (động từ): Để một vật rơi tự do (nhưng ít thể hiện lực mạnh như "dọi").

Các cụm từ (phrasal verbs) liên quan

• Dọi xuống: Ném mạnh vật gì đó từ trên cao xuống một bề mặt phía dưới.

  • Cậu bé dọi xuống hòn đá từ trên cầu.

• Dọi vào: Ném mạnh vật gì đó vào một đối tượng cụ thể.

  • Kẻ gian dọi vào cửa kính một viên gạch.

Thành ngữ liên quan

• Chuẩn như dọi: Rất chính xác, thẳng thắn, không sai lệch (nghĩa bóng).

  • Lời nói của ông ấy chuẩn như dọi, không thể chê vào đâu được.

• Mắt dọi: Ánh mắt sắc sảo, nhìn thẳng và tập trung.

  • Với mắt dọi của một thợ săn, anh ta phát hiện ra con mồi từ xa.