khén

Lúa sau khi phơi đã khén rồi.

Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Rất khô, khô hoàn toàn (thường dùng trong phương ngữ): "khén" mô tả trạng thái của một vật, đặc biệt là thóc, lúa, hoặc các loại hạt, đã khô đến mức không còn độ ẩm, giòn và dễ vỡ.
   • Khô đến mức héo, quắt (trong một số ngữ cảnh): "khén" cũng có thể chỉ trạng thái khô kiệt, mất nước nghiêm trọng của thực vật hoặc vật liệu.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:
  • Thóc đã phơi khén, có thể đem cất vào bồ. (Thóc đã khô hoàn toàn, sẵn sàng để bảo quản.)
  • Mùa hè nắng gắt, ruộng lúa khô khén, nứt nẻ. (Nắng mạnh khiến ruộng lúa khô kiệt, mặt đất nứt nẻ.)
  • Củi này khén quá, nhóm lửa rất dễ. (Củi đã khô giòn, dễ cháy.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "khén khô": cụm từ nhấn mạnh mức độ khô tuyệt đối, thường dùng trong văn nói.

  • Lá cây rụng xuống, khén khô dưới nắng. (Lá rụng khô giòn dưới ánh mặt trời.)

• "khén như ngói": so sánh ẩn dụ để chỉ độ khô cứng, không còn độ ẩm.

  • Mảnh đất này khén như ngói, không trồng được gì. (Đất khô cứng, không thể canh tác.)

Biến thể và từ gần giống

• Khô (tính từ): trạng thái không có nước hoặc độ ẩm — nghĩa rộng hơn "khén".

  • Quần áo đã khô. (Quần áo hết ẩm.)

• Khén khén (từ láy): nhấn mạnh mức độ khô, thường dùng trong phương ngữ.

  • Cỏ ngoài đồng khén khén vì hạn hán. (Cỏ khô hoàn toàn do thiếu nước.)

• Héo (tính từ): khô và mất sức sống (thường dùng cho cây cối) — gần nghĩa nhưng không hoàn toàn giống.

  • Lá cây héo vì thiếu nước. (Lá mất nước, trở nên úa và khô.)

Từ đồng nghĩa

• Khô rang: (phương ngữ) khô giòn, dễ vỡ.

  • Bánh tráng phơi khô rang. (Bánh tráng khô giòn.)

• Khô quắt: khô đến mức teo lại, mất hình dạng ban đầu.

  • Trái ớt khô quắt trên cây. (Trái ớt khô héo, teo nhỏ.)

Thành ngữ liên quan

• Khén như rơm: khô giòn, dễ cháy (thường dùng để chỉ vật liệu khô).
  • Cỏ khén như rơm, chỉ cần một tia lửa là bùng cháy. (Cỏ khô giòn, dễ bắt lửa.)