Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Ở khoảng giữa, không gần điểm đầu cũng không gần điểm cuối: "lưng chừng" mô tả vị trí, trạng thái hoặc mức độ ở giữa một quá trình, một không gian hoặc một sự vật, chưa hoàn tất và cũng chưa ở gần điểm kết thúc.
   • Dở dang, chưa trọn vẹn: "lưng chừng" còn chỉ việc làm hoặc tình trạng bị bỏ dở, không được thực hiện đến nơi đến chốn.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:
  • Anh ta leo lên lưng chừng núi thì mệt, đành phải dừng lại. (Anh ta leo lên khoảng giữa sườn núi thì mệt, đành phải dừng lại.)
  • Công việc mới làm lưng chừng đã có việc khác gấp, nên phải tạm ngưng. (Công việc mới làm dở dang đã có việc khác gấp, nên phải tạm ngưng.)
  • Chiếc cốc chỉ đầy lưng chừng. (Chiếc cốc chỉ đầy một nửa.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Làm lưng chừng": làm dở dang, không hoàn thành.

  • Không nên làm lưng chừng bất cứ việc gì. (Không nên làm dở dang bất cứ việc gì.)

• "Dừng ở lưng chừng": dừng lại ở khoảng giữa, không tiến tới đích.

  • Dự án phải dừng ở lưng chừng vì thiếu kinh phí. (Dự án phải dừng lại ở khoảng giữa vì thiếu kinh phí.)

Biến thể và từ gần giống

• Nửa vời (tính từ): làm không đến nơi đến chốn, thiếu sự quyết tâm hoàn tất.

  • Thái độ làm việc nửa vời sẽ không mang lại kết quả tốt. (Thái độ làm việc không đến nơi đến chốn sẽ không mang lại kết quả tốt.)

• Dở dang (tính từ): chưa hoàn thành, còn đang dang dở.

  • Căn nhà xây dở dang đã nhiều năm. (Căn nhà xây chưa hoàn thành đã nhiều năm.)

Từ đồng nghĩa

• Giữa chừng: ở khoảng giữa một quá trình.
• Nửa chừng: ở khoảng giữa, thường dùng cho hành động bị ngắt quãng.

Các cụm từ liên quan

• Bỏ lưng chừng: bỏ dở khi đang làm.

  • Anh ấy bỏ lưng chừng việc học để đi làm. (Anh ấy bỏ dở việc học khi đang học để đi làm.)

• Đứng lưng chừng: đứng ở vị trí giữa, không tiến không lùi.

  • Trong cuộc tranh luận, anh ta chỉ đứng lưng chừng, không ủng hộ bên nào. (Trong cuộc tranh luận, anh ta chỉ đứng ở thế trung lập, không ủng hộ bên nào.)

Thành ngữ liên quan

• Lưng chừng trời: ở độ cao rất lớn, giữa không trung (thường dùng trong văn chương).
  • Cánh chim bay lưng chừng trời. (Cánh chim bay ở khoảng giữa bầu trời.)

1. Dở dang, không thật gần đầu và còn xa cuối: Làm lưng chừng rồi bỏ về.