liệt

Thân thiện

Một chiếc ô-tô liệt bên vệ đường.

Định nghĩa

1. Tính từ:

   • Bị tê liệt, không cử động được: Dùng để chỉ trạng thái toàn bộ cơ thể hoặc một bộ phận bị mất khả năng vận động do tổn thương thần kinh hoặc bệnh tật.
   • Hỏng, ngừng hoạt động (máy móc): Dùng để chỉ trạng thái một cỗ máy, phương tiện bị ngừng hoạt động hoàn toàn, không thể chạy được.
   • Kém, tồi (từ cũ, thường dùng trong đánh giá): Dùng để chỉ chất lượng thấp, không đạt yêu cầu.

2. Động từ:

   • Xếp hạng, ghi vào danh sách: Hành động sắp xếp, phân loại ai đó hoặc cái gì vào một hạng mục, thứ bậc cụ thể trong một danh sách.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:

  • Sau tai nạn, ông ấy bị liệt nửa người. (Chỉ trạng thái bại liệt của cơ thể.)
  • Chiếc xe máy cũ đã liệt máy giữa đường. (Chỉ trạng thái hỏng hóc của phương tiện.)
  • Bài thi này có nội dung quá liệt, không thể chấp nhận được. (Chỉ chất lượng kém, từ dùng theo lối cũ.)

• Động từ:

  • Anh ấy được liệt vào hàng những cầu thủ xuất sắc nhất giải đấu. (Chỉ việc xếp hạng, phân loại.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "liệt giường": bị liệt và phải nằm một chỗ trên giường.

  • Cụ ông bị tai biến và đã liệt giường nhiều năm nay.

• "liệt vị thần kinh": tình trạng một dây thần kinh bị tê liệt, mất chức năng.

  • Chấn thương khiến anh ấy bị liệt vị thần kinh mặt.

Biến thể và từ liên quan

• Tê liệt (động từ/tính từ): trạng thái mất cảm giác và khả năng vận động; hoặc chỉ sự ngưng trệ hoạt động.

  • Một cơn đau khiến cánh tay tôi tê liệt.
  • Hoạt động sản xuất bị tê liệt vì thiếu nguyên liệu.

• Liệt sĩ (danh từ): người đã hy sinh vì sự nghiệp cách mạng, chiến đấu cho Tổ quốc.

  • Mộ phần các liệt sĩ được chăm sóc chu đáo.

• Liệt kê (động từ): kê ra, nêu ra từng cái một theo một trật tự.

  • Hãy liệt kê tất cả các lý do bạn yêu thích môn học này.

Từ đồng nghĩa

• Bại (tính từ): bị hỏng, mất chức năng (thường dùng trong y học: bại liệt).
• Hỏng (tính từ): không còn hoạt động được (với máy móc).
• Xếp hạng (động từ): sắp xếp theo thứ bậc.

Các cụm từ liên quan

• Bị liệt: rơi vào trạng thái liệt.

  • Cánh tay phải của bệnh nhân đã bị liệt sau cơn đột quỵ.

• Được liệt vào: được xếp vào, được coi như thuộc về.

  • Tác phẩm này được liệt vào hàng kinh điển của văn học nước nhà.

Thuật ngữ chuyên ngành

• Liệt nửa người (Hemiplegia): tình trạng liệt một bên của cơ thể.
• Liệt tứ chi (Tetraplegia/Quadriplegia): tình trạng liệt cả tay lẫn chân.
• Liệt nhẹ (Paresis): tình trạng yếu hoặc liệt một phần, chưa hoàn toàn mất vận động.
• Tính trạng liệt (Tính trạng lặn) (trong Sinh học): thuật ngữ chỉ allele hoặc tính trạng không biểu hiện ra kiểu hình khi ở trạng thái dị hợp.

Học thuật

1. t. 1. Nói toàn thân thể hoặc một phần bị bại không cử động được : Liệt chân. 2. Nói máy móc không chạy nữa : Ô-tô liệt rồi.
2. đg. Ghi, xếp trong danh sách : Liệt vào hạng kém.
3. t. Kém, tồi, trái với ưu (cũ) : Bài văn kém quá, bị xếp vào hạng liệt.