Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Bốc lên cơn tức giận, nổi nóng: Trạng thái cảm xúc bực tức, tức giận đến mức khó kiềm chế, thường thể hiện qua ánh mắt hoặc thái độ. Đây là nghĩa chính và phổ biến nhất.
   • Cảm thấy khó chịu, ghen tức: Cảm thấy bực bội, ghen tị khi thấy người khác có lợi thế hoặc thành công hơn mình.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:
  • Nghe những lời châm chọc, anh ấy nóng mắt lên. (Nghe những lời châm chọc, anh ấy bốc lên cơn tức giận.)
  • Thấy đối thủ giành được hợp đồng lớn, ông chủ nóng mắt vô cùng. (Thấy đối thủ giành được hợp đồng lớn, ông chủ cảm thấy vô cùng tức giận và ghen tức.)
  • Nóng mắt muốn đánh. (Tức giận đến mức muốn đánh nhau.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Làm cho ai nóng mắt": Hành động hoặc lời nói khiến người khác tức giận, bực bội.

  • Kiểu nói chuyện khinh người của hắn làm mọi người nóng mắt. (Kiểu nói chuyện khinh người của hắn khiến mọi người tức giận.)

• Dùng để mô tả trạng thái tức giận bộc phát: Thường dùng trong văn nói, diễn tả sự tức giận một cách trực tiếp và mạnh mẽ.

Biến thể và từ gần giống

• Nóng mặt: (Cách viết/variant) Cùng nghĩa với "nóng mắt", chỉ sự tức giận.

  • Anh ta nóng mặt vì bị phản bội. (Anh ta tức giận vì bị phản bội.)

• Nóng tính: (Tính từ) Dễ nổi nóng, dễ tức giận (chỉ tính cách).

  • Ông ấy là người nóng tính. (Ông ấy là người dễ nổi nóng.)

• Nóng nảy: (Tính từ) Hấp tấp, dễ cáu gắt (chỉ tính cách hoặc hành động lúc nóng giận).

  • Đừng có nóng nảy như vậy! (Đừng có hấp tấp/nổi nóng như vậy!)

Từ đồng nghĩa

• Tức giận: Cảm thấy bực bội, giận dữ.
• Phát cáu: Nổi cơn tức giận đột ngột.
• Bực tức: Cảm thấy khó chịu, bực bội.

Từ trái nghĩa

• Điềm tĩnh: Giữ được bình tĩnh, không nóng nảy.
• Bình thản: Thản nhiên, không xúc động mạnh.

Lưu ý sử dụng

• Sắc thái: Từ "nóng mắt" mang sắc thái mạnh, thường dùng trong khẩu ngữ, biểu thị sự tức giận có thể dẫn đến hành động ngay lập tức (như trong ví dụ "nóng mắt muốn đánh"). Trong văn viết trang trọng, có thể thay bằng các từ như "tức giận", "phẫn nộ".
• Phân biệt với "nóng mắt" nghĩa đen: Trong một số ít ngữ cảnh rất cụ thể, có thể hiểu theo nghĩa đen là "mắt cảm thấy nóng" (ví dụ: do sốt, do khói...), nhưng nghĩa bóng (tức giận) là cực kỳ phổ biến và gần như được hiểu ngay khi sử dụng.

1. Cg. Nóng mặt. Bốc lên cơn tức giận: Nóng mắt muốn đánh.