Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Người lao động làm nghề nông, chủ yếu sống bằng việc trồng trọt, cày cấy trên ruộng đồng: "nông dân" chỉ một cá nhân hoặc tầng lớp xã hội có nghề nghiệp chính là sản xuất nông nghiệp, canh tác trên đất đai.
   • Một thành phần, lực lượng xã hội quan trọng trong cơ cấu xã hội, đặc biệt ở các nước nông nghiệp: "nông dân" còn được dùng để chỉ giai cấp, tầng lớp xã hội gắn liền với nông thôn và sản xuất nông nghiệp.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Ông tôi là một nông dân chất phác, cả đời gắn bó với đồng ruộng.
  • Chính sách mới đã cải thiện đời sống của hàng triệu nông dân.
  • Nông dân đang thu hoạch lúa trên cánh đồng.

Các cách sử dụng nâng cao

• "giai cấp nông dân": chỉ toàn thể tầng lớp những người làm nghề nông, được xem như một lực lượng xã hội có chung lợi ích kinh tế.

  • Giai cấp nông dân đã có những đóng góp to lớn cho cách mạng.

• "tinh thần nông dân": chỉ những phẩm chất đặc trưng thường được gắn với người nông dân như cần cù, chịu khó, chất phác, gắn bó với quê hương, ruộng vườn.

  • Dù đã thành đạt, anh ấy vẫn giữ nguyên tinh thần nông dân mộc mạc.

Biến thể và từ liên quan

• Nông nghiệp (dt): ngành sản xuất vật chất chính bằng canh tác đất đai để tạo ra lương thực, thực phẩm và nguyên liệu.

  • Nông nghiệp là ngành kinh tế quan trọng.

• Nông thôn (dt): vùng đất đai rộng, nơi cư trú và sản xuất chính của người nông dân, đối lập với thành thị.

  • Quê tôi là một vùng nông thôn yên bình.

• Tiểu nông (dt): người nông dân sản xuất nhỏ, với quy mô canh tác manh mún, tự cung tự cấp là chính.

  • Kinh tế tiểu nông cần được chuyển đổi sang sản xuất hàng hóa.

Từ đồng nghĩa

• Nhà nông: cách gọi tôn trọng, thân mật đối với người làm nghề nông.
• Dân cày: từ cũ, đồng nghĩa với nông dân, nhấn mạnh vào công việc cày cấy.

Từ trái nghĩa

• Công nhân: người lao động làm việc trong các nhà máy, xí nghiệp công nghiệp.
• Thương nhân: người buôn bán, kinh doanh.

Thành ngữ, tục ngữ liên quan

• "Nhất sĩ nhì nông": Câu thành ngữ phản ánh thứ bậc, vị thế xã hội truyền thống, trong đó tầng lớp nông dân ("nông") được xếp sau tầng lớp trí thức, quan lại ("sĩ") nhưng vẫn ở vị trí cao.

  • Xã hội phong kiến có quan niệm "nhất sĩ nhì nông".

• "Ăn cơm nhà nông, nằm giường thợ mộc": Câu tục ngữ ca ngợi sự no đủ từ hạt gạo của nhà nông và sự vững chãi từ đồ đạc của người thợ thủ công.

1. dt (H. dân: người dân) Người dân làm nghề trồng trọt, cày cấy: Nông dân là một lực lượng rất to lớn của dân tộc (HCM).