Định nghĩa

1. Động từ:
   • Thu gom, lượm lặt những thứ lặt vặt, rải rác để dọn dẹp cho gọn gàng: Hành động nhặt từng thứ nhỏ, rời rạc và tập hợp lại, thường với mục đích dọn dẹp hoặc sắp xếp.
   • Thu thập, gom góp một cách tỉ mỉ, từng chút một: Hành động thu thập thông tin, kiến thức, hay của cải một cách chậm rãi, từ nhiều nguồn lẻ tẻ.
   • Vơ vét, thu gom hết tất cả (mang sắc thái tiêu cực): Hành động lấy đi toàn bộ, không chừa lại thứ gì, thường vì lợi ích cá nhân.

Ví dụ sử dụng

• Động từ:
  • Sau buổi học, các em học sinh cùng nhau nhặt nhạnh giấy rác trên sân trường. (Hành động thu gom rác rải rác để dọn dẹp.)
  • Bà cụ nhặt nhạnh từng mẩu bánh mì vụn để cho chim ăn. (Hành động lượm lặt từng thứ nhỏ, tỉ mỉ.)
  • Anh phóng viên ấy nhặt nhạnh thông tin từ nhiều nguồn khác nhau để viết bài. (Hành động thu thập thông tin rời rạc.)
  • Nó nhặt nhạnh hết số tiền có trong nhà rồi bỏ đi. (Hành động vơ vét, lấy đi toàn bộ.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "nhặt nhạnh" kiến thức: thu thập kiến thức một cách rời rạc, không có hệ thống.
  • Anh ấy không qua trường lớp chính quy, chỉ toàn nhặt nhạnh kiến thức từ sách vở và internet.
• "nhặt nhạnh" kỷ niệm: gom nhặt, lưu giữ những kỷ niệm nhỏ bé, rải rác.
  • Cô ấy thích nhặt nhạnh những kỷ niệm đẹp về tuổi thơ.

Biến thể và từ gần giống

• Nhặt (đg): Hành động lượm lấy một hoặc vài thứ rơi rớt, rải rác. Nghĩa hẹp và cụ thể hơn nhặt nhạnh.
  • Nhặt một cây bút, nhặt rác.
• Lượm lặt (đg): Gần nghĩa với nhặt nhạnh, chỉ việc thu gom những thứ rời rạc, vụn vặt.
  • Lượm lặt thông tin, lượm lặt kinh nghiệm.
• Thu gom (đg): Tập hợp lại thành một nơi, một chỗ. Có thể dùng cho vật lớn, số lượng nhiều, ít mang sắc thái tỉ mỉ như nhặt nhạnh.
  • Thu gom phế liệu, thu gom phiếu bầu.

Từ đồng nghĩa

• Lượm nhặt: (Từ đồng nghĩa gần nhất) Thu thập những thứ rời rạc, vụn vặt.
• Gom góp: Tích cóp, thu thập từng ít một.
• Vơ vét: (Nghĩa tiêu cực) Lấy hết tất cả, không chừa lại.

Từ trái nghĩa

• Vứt bỏ: Ném đi, loại bỏ.
• Xả rác: Làm cho rác thải rơi vãi, phân tán.
• Phân tán: Làm cho rời rạc, chia ra nhiều nơi.

Thành ngữ, tục ngữ liên quan

• Tích tiểu thành đại: (Thành ngữ Hán Việt) Gom góp cái nhỏ thành cái lớn. Có thể dùng để giải thích cho hành động nhặt nhạnh một cách kiên trì.
  • Cô ấy nhặt nhạnh từng đồng tiết kiệm, đúng là "tích tiểu thành đại".

1. đg. 1. Lượm lặt để thu gọn lại: Nhặt nhạnh hết xẻng cuốc vào. 2. Vơ vét: Có bao nhiêu tiền nhặt nhạnh đem đi cả.