Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Cảm giác đau nhức kéo dài, âm ỉ và khó chịu: "nhức nhối" diễn tả một cảm giác đau (thường là về thể xác) dai dẳng, không dứt, gây ra sự bứt rứt, khó chịu.
   • Cảm giác day dứt, ám ảnh về tinh thần: "nhức nhối" còn có thể dùng một cách ẩn dụ để chỉ nỗi đau, sự day dứt trong tâm trí, ký ức hoặc lương tâm.

Ví dụ sử dụng

• Về cảm giác thể xác:

  • Vết bỏng tuy nhỏ nhưng khiến tôi nhức nhối suốt mấy ngày.
  • Cơn đau răng nhức nhối khiến anh ấy không thể tập trung làm việc.

• Về cảm giác tinh thần:

  • Lời nói vô tình của cô ấy để lại trong lòng anh một nỗi nhức nhối khó quên.
  • Những ký ức về sai lầm năm xưa vẫn còn nhức nhối trong ông ấy.

Các cách sử dụng nâng cao

• "nhức nhối lương tâm": cảm giác day dứt, cắn rứt do ý thức về lỗi lầm của mình gây ra.

  • Hành động hôm đó đã trở thành một vết nhức nhối lương tâm suốt đời anh.

• "nỗi nhức nhối": dùng như một danh từ để chỉ cảm giác hoặc điều gây ra cảm giác đau đớn, day dứt kéo dài.

  • Nỗi nhức nhối mất mát sau chiến tranh vẫn còn in hằn trong tâm trí nhiều người.

Biến thể và từ gần giống

• Nhức nhót (tính từ): có nghĩa tương tự "nhức nhối", diễn tả cảm giác đau nhói lên từng cơn.
• Âm ỉ (tính từ): diễn tả trạng thái kéo dài, chưa bộc phát mạnh, thường dùng cho cơn đau hoặc sự việc tiềm ẩn.
• Day dứt (tính từ): thường dùng cho cảm giác tinh thần, sự áy náy, không yên lòng.

Từ đồng nghĩa

• Đau nhức: đau và có cảm giác nhức.
• Dai dẳng: kéo dài lâu, không dứt.
• Quặn thắt: đau dữ dội, xoắn lại (thường mạnh hơn "nhức nhối").

Từ trái nghĩa

• Dịu đi: giảm bớt, trở nên nhẹ nhàng hơn.
• Thoải mái: không có cảm giác đau đớn hay khó chịu.
• Êm ái: nhẹ nhàng, dễ chịu.

Thành ngữ, cụm từ cố định liên quan

• Nhức nhối như kim châm: so sánh cảm giác nhức nhối giống như bị kim châm, nhấn mạnh tính chất khó chịu, buốt nhói.
  • Cảm giác tê buốt ở chân sau tai nạn nhức nhối như kim châm.

1. Nhức dai dẳng: Nhức nhối khó chịu.