oằn
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
- Động từ:
- Cong xuống, võng xuống vì bị đè nặng hoặc chịu lực: Chỉ trạng thái một vật thể (thường dài và có độ đàn hồi) bị uốn cong, võng xuống dưới sức nặng hoặc áp lực đặt lên nó.
- Chịu đựng, cúi mình trước sức ép (nghĩa bóng): Dùng để diễn tả việc phải khuất phục, nhượng bộ trước một áp lực tinh thần hoặc đạo đức rất lớn.
Ví dụ sử dụng
- Động từ:
- Cành cây oằn xuống vì trĩu quả. (Cành cây cong võng xuống vì nặng trái.)
- Chiếc võng oằn theo dáng người nằm. (Chiếc võng võng xuống theo hình dáng người nằm.)
- Những lời nghiêm huấn đó thì đến sắt cũng phải oằn. (Những lời dạy nghiêm khắc ấy thì đến sắt cũng phải cúi mình.)
Các cách sử dụng nâng cao
"oằn mình": vặn mình, cong người lại (thường do đau đớn, gắng sức hoặc chịu đựng).
- Nó oằn mình lên gánh hai thúng lúa nặng. (Nó cong người lên để gánh hai thúng lúa nặng.)
- Bệnh nhân oằn mình vì những cơn đau. (Bệnh nhân vặn mình vì những cơn đau.)
"oằn oại" (từ láy): trạng thái cong vẹo, oằn xuống một cách khó khăn, không vững.
- Chiếc xe đạp cũ kỹ chở hàng nặng đi oằn oại trên đường. (Chiếc xe đạp cũ chở hàng nặng đi cong vẹo, khó nhọc trên đường.)
Biến thể và từ gần giống
Oằn èo (tính từ): ở trạng thái oằn xuống, yếu ớt, không cứng cáp.
- Cây tre non còn oằn èo. (Cây tre non còn mềm yếu, dễ uốn cong.)
Oằn sườn (động từ, phương ngữ): chỉ trạng thái mệt mỏi, kiệt sức đến mức như muốn gãy xương sườn.
- Làm việc cả ngày, tôi thấy oằn sườn. (Làm việc cả ngày, tôi thấy mệt rã rời.)
Từ đồng nghĩa
- Võng: cong xuống hình lòng máng.
- Trĩu: nặng và sa xuống.
- Còng (trong "còng lưng"): cong lưng xuống.
Từ trái nghĩa
- Thẳng: không cong, không vẹo.
- Căng: ở trạng thái bị kéo giãn ra, không võng xuống.
Thành ngữ, cụm từ liên quan
- Oằn vai gánh nặng: diễn tả sự vất vả, gánh chịu nhiều trách nhiệm, công việc nặng nề.
- Người mẹ ấy một mình oằn vai gánh nặng nuôi các con. (Người mẹ ấy một mình gánh vác trách nhiệm nặng nề nuôi các con.)
- đgt Cong xuống vì bị đè nặng: Cành bưởi oằn xuống vì sai quả; Những lời nghiêm huấn đó thì đến sắt cũng phải oằn (NgCgHoan).