quì

Thân thiện

Định nghĩa

1. Danh từ:

   • Cây hướng dương: Một loại cây có hoa lớn, màu vàng, thường hướng về phía mặt trời.
   • Chất màu dùng trong hóa học: Một loại thuốc thử, thường có dạng giấy, dùng để thử tính a-xít hoặc kiềm của dung dịch; gặp a-xít thì hóa đỏ, gặp kiềm thì hóa xanh.
   • Vàng lá: Vàng được dát thành những lá rất mỏng, dùng để thếp, dát lên đồ gỗ, hoành phi, câu đối cho đẹp.

2. Động từ:

   • Quỳ: Động tác đặt đầu gối và ống chân xuống sát mặt đất, thường để biểu lộ sự tôn kính, cầu nguyện hoặc để thu người thấp xuống (như khi ngắm bắn).

Ví dụ sử dụng

• Danh từ (cây):
  • Cánh đồng quì nở vàng rực dưới nắng.
• Danh từ (chất thử hóa học):
  • Giấy quì chuyển sang màu đỏ chứng tỏ dung dịch có tính a-xít.
• Danh từ (vàng lá):
  • Những bức hoành phi được thếp quì trông rất lộng lẫy.
• Động từ:
  • Người lính quì xuống một gối để ngắm bắn.
  • Các Phật tử quì trước điện Phật để thành tâm cầu nguyện.

Các cách sử dụng nâng cao

• "quì gối": hành động quỳ xuống, thường mang sắc thái trang trọng hoặc cung kính.
  • Anh ấy quì gối trước bàn thờ tổ tiên.
• "quì lạy": hành động quỳ xuống và lạy (cúi đầu sát đất), thể hiện sự tôn kính tột độ.
  • Con cháu quì lạy trước linh cữu của ông bà.

Biến thể và từ gần giống

• Quỳ (động từ): Đây là cách viết phổ biến hơn cho động từ "quì" trong chính tả hiện đại.
• Hoa quì / Hoa hướng dương (danh từ): Chỉ cùng một loài hoa.
• Giấy quì (danh từ): Chỉ loại giấy tẩm chất quì, dùng làm thuốc thử.

Từ đồng nghĩa

• Danh từ (cây): hướng dương, thiên quỳ.
• Danh từ (vàng): vàng lá, vàng thếp.
• Động từ: quỳ gối, quỳ xuống.

Từ trái nghĩa

• Động từ: đứng, ngồi.

Thành ngữ liên quan

• "Quì gối chống tay": tư thế quỳ và chống tay xuống, thường diễn tả sự mệt mỏi, kiệt sức hoặc thất bại.
  • Sau trận đòn, nó chỉ còn biết quì gối chống tay mà khóc.
• "Quì sụp xuống": quỳ một cách đột ngột, nhanh và mạnh, thường vì xúc động mạnh, đau đớn hoặc van xin.
  • Nghe tin dữ, bà quì sụp xuống đất.

Học thuật

1. 1 dt 1. Cây hướng dương: Hoa quì. 2. Chất màu dùng trong hoá học, gặp dung dịch a-xít thì có màu đỏ, gặp dung dịch kiềm thì có màu xanh: Giáo sư hoá học dùng quì để cho học sinh phân biệt được a-xít và dung dịch kiềm.
2. 2 dt Vàng dập thành lá rất mỏng để thếp đồ gỗ như cầu đối, hoành phi: ở cạnh nhà ông thợ quì, phải nghe tiếng búa đập suốt ngày.
3. 3 đgt Đặt đầu gối và ống chân sát mặt đất để tỏ ý tôn kính hoặc để thu mình lại: Cúi đầu quì trước sân hoa (K); Quì xuống để ngắm bắn.