tông
Định nghĩa
Danh từ:
- Dòng dõi, nòi giống: "tông" chỉ dòng họ, nguồn gốc gia đình, thường dùng trong văn cảnh trang trọng hoặc cổ.
- Dòng họ có địa vị cao: "tông" cũng có nghĩa là dòng dõi quý phái, tốt đẹp.
Động từ:
- Va chạm, đụng mạnh: "tông" diễn tả hành động hai vật thể va vào nhau với lực mạnh.
- Đâm vào: "tông" dùng để chỉ việc một vật lao vào vật khác một cách bất ngờ hoặc cố ý.
Ví dụ sử dụng
Danh từ:
- Con nhà tông không giống lông cũng giống cánh. (Con cái trong dòng họ thường có nét giống cha mẹ, tổ tiên.)
- Anh ấy xuất thân từ một tông tộc danh giá. (Anh ấy thuộc dòng dõi gia đình có tiếng tăm.)
Động từ:
- Xe đạp tông vào gốc cây. (Xe đạp va mạnh vào gốc cây.)
- Hai chiếc xe hơi tông nhau trên đường cao tốc. (Hai chiếc xe hơi đâm vào nhau trên đường cao tốc.)
Các cách sử dụng nâng cao
"tông đơ": dụng cụ cắt tóc dùng lưỡi dao di động, tạo kiểu tóc.
- Thợ cắt tóc dùng tông đơ để cắt tóc ngắn. (Thợ cắt tóc sử dụng tông đơ để cắt tóc ngắn.)
"tông màu": gam màu chủ đạo trong hội họa hoặc thiết kế.
- Bức tranh sử dụng tông màu ấm. (Bức tranh dùng gam màu ấm áp.)
"tông (xe) cộ": (từ lóng) chỉ việc đâm xe hoặc va chạm giao thông.
- Vụ tông xe làm tắc đường cả tiếng đồng hồ. (Vụ đâm xe gây tắc đường cả tiếng đồng hồ.)
Biến thể và từ gần giống
Dòng tông (danh từ): dòng họ, dòng dõi.
- Gia phả ghi rõ các dòng tông trong họ. (Gia phả ghi chép chi tiết các dòng họ.)
Chính tông (tính từ): thuộc dòng chính, hợp pháp.
- Đây là hàng chính tông, không phải hàng nhái. (Đây là hàng chính hãng, không phải hàng giả.)
Từ đồng nghĩa
Đâm (động từ): va mạnh, xô vào.
- Xe đâm vào tường. (Xe va mạnh vào tường.)
Va (động từ): chạm vào nhau nhẹ hoặc mạnh.
- Hai chiếc xe va vào nhau. (Hai chiếc xe chạm vào nhau.)
Dòng dõi (danh từ): dòng họ, nòi giống.
- Anh ấy là dòng dõi trâm anh. (Anh ấy thuộc dòng họ quyền quý.)
Thành ngữ liên quan
Con nhà tông: con cái trong dòng họ, thường mang nét giống tổ tiên.
- Con nhà tông không giống lông cũng giống cánh. (Con cái thường thừa hưởng đặc điểm từ cha mẹ, dòng họ.)
Tông vào đâu cũng được: (khẩu ngữ) chỉ việc làm liều, không sợ hậu quả.
- Anh ta lái xe ẩu, tông vào đâu cũng được. (Anh ta lái xe ẩu, không sợ va chạm.)