Định nghĩa

1. Danh từ:

   • Mùa đầu tiên trong năm, thời kỳ chuyển tiếp từ mùa đông sang mùa hạ, thời tiết ấm áp, cây cối đâm chồi nảy lộc: "Xuân" chỉ một mùa trong năm, thường được coi là mùa của sự sinh sôi, khởi đầu và tươi mới.
   • Năm, dùng để tính thời gian hoặc tuổi tác (cách nói văn chương): "Xuân" được dùng như một đơn vị thời gian, thay thế cho từ "năm", thường mang sắc thái trang trọng, thi vị.

2. Tính từ:

   • Thuộc về tuổi trẻ, tràn đầy sức sống và vẻ tươi đẹp: "Xuân" mô tả trạng thái, vẻ ngoài hoặc đặc điểm gắn liền với tuổi thanh xuân.
   • Thuộc về tình yêu lứa đôi, đẹp đẽ và lãng mạn (cách dùng cũ hoặc văn chương): "Xuân" có thể diễn tả những cảm xúc, tâm trạng liên quan đến ái tình.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:

  • Mùa xuân, trăm hoa đua nở.
  • Vui Tết đón xuân.
  • Đã mấy xuân qua (ý nói: đã mấy năm qua).
  • Mới hai mươi xuân (ý nói: mới hai mươi tuổi).

• Tính từ:

  • Tuổi xuân.
  • Trông còn xuân lắm (khẩu ngữ: trông còn trẻ trung, tươi tắn lắm).
  • Lòng xuân phơi phới (ý nói: tâm hồn rạo rực, tràn đầy cảm xúc yêu đương).

Các cách sử dụng nâng cao

• "Xuân thì": chỉ tuổi trẻ, thời thanh xuân tươi đẹp.

  • Xuân thì là khoảng thời gian đẹp nhất của đời người.

• "Xuân hóa" (cách dùng văn chương): được mùa xuân tô điểm, trở nên tươi trẻ.

  • Cảnh vật như được xuân hóa.

• "Xuân tình": tình cảm yêu đương nồng nhiệt trong tuổi trẻ.

  • Bài thơ tràn đầy xuân tình.

Biến thể và từ gần giống

• Xuân xanh (danh từ): tuổi thanh xuân, tuổi trẻ.

  • Xuân xanh nay đã về già.

• Xuân sắc (danh từ): vẻ đẹp của mùa xuân; vẻ đẹp tươi trẻ.

  • Xuân sắc đất trời.

• Thanh xuân (danh từ): tuổi trẻ, thời tuổi trẻ.

  • Thanh xuân là những năm tháng tươi đẹp.

Từ đồng nghĩa

• Mùa xuân (danh từ): từ đồng nghĩa trực tiếp cho nghĩa mùa.
• Năm (danh từ): từ đồng nghĩa cho nghĩa thời gian (ít thi vị hơn).
• Trẻ trung (tính từ): từ đồng nghĩa cho nghĩa thuộc về tuổi trẻ.

Thành ngữ liên quan

• "Xuân bất tái lai": Mùa xuân không trở lại hai lần, ý nói thời gian (tuổi trẻ) một đi không trở lại, cần phải trân trọng.
• "Xuân thu": Chỉ thời gian, năm tháng (ghép từ "xuân" và "thu" để chỉ hai mùa, hoán dụ cho thời gian).
  • Xuân thu đã mấy mươi lần.
• "Xuân phong": Gió xuân, thường mang ý nghĩa tốt lành, ấm áp.
  • Xuân phong hòa hưởng.

1. I d. 1 Mùa chuyển tiếp từ đông sang hạ, thời tiết ấm dần lên, thường được coi là mở đầu của năm. Mùa xuân, trăm hoa đua nở. Vui Tết đón xuân. 2 (vch.). Năm, dùng để tính thời gian đã trôi qua, hay tuổi con người. Đã mấy xuân qua. Mới hai mươi xuân.
2. II t. 1 (vch.). Thuộc về tuổi trẻ, coi là tươi đẹp, tràn đầy sức sống. Đang . Tuổi xuân. Trông còn xuân lắm (kng.). 2 (cũ, hoặc vch.). Thuộc về tình yêu trai gái, coi là đẹp đẽ. Lòng xuân phơi phới.