Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Sự việc, sự kiện, vấn đề: "điều" dùng để chỉ một sự việc, một sự kiện hoặc một vấn đề cụ thể nào đó đã, đang hoặc sẽ xảy ra.
   • Lời nói, câu chữ: "điều" cũng có thể chỉ một lời nói, một câu văn hoặc một ý kiến được diễn đạt.
   • Điều khoản, mục: Trong văn bản pháp lý, quy định, "điều" là một đơn vị, một khoản mục riêng biệt.
   • Cớ, lý do: "điều" được dùng để chỉ nguyên nhân, lý do hay cái cớ cho một hành động.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Đó là một điều đáng tiếc. (Đó là một sự việc đáng tiếc.)
  • Anh ấy nói ra những điều chân thành. (Anh ấy nói ra những lời chân thành.)
  • Hiến pháp có nhiều điều quy định về quyền công dân. (Hiến pháp có nhiều điều khoản quy định về quyền công dân.)
  • Hắn ta bắt bẻ từng điều nhỏ nhặt. (Hắn ta bắt bẻ từng lý do nhỏ nhặt.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "mượn điều": viện cớ, lấy lý do.

  • Hắn mượn điều ốm đau để nghỉ làm. (Hắn viện cớ ốm đau để nghỉ làm.)

• "điều ăn tiếng nói": chỉ cách cư xử, hành vi và lời nói của một người.

  • Con cái phải giữ gìn điều ăn tiếng nói. (Con cái phải giữ gìn cách ăn nói, cư xử.)

Biến thể và từ gần giống

• Điều khoản (danh từ): khoản, mục trong một văn bản, hợp đồng.

  • Hai bên đã thống nhất các điều khoản hợp tác. (Hai bên đã thống nhất các khoản mục hợp tác.)

• Điều độ (tính từ): có mức độ, vừa phải, không thái quá.

  • Ăn uống điều độ rất tốt cho sức khỏe. (Ăn uống có mức độ rất tốt cho sức khỏe.)

Từ đồng nghĩa

• Việc: sự việc, công việc.
• Sự: dùng để danh từ hóa động từ/tính từ, chỉ sự việc trừu tượng.
• Lời: câu nói, ngôn từ.
• Khoản: mục, điều khoản.

Các cụm từ liên quan

• Nói điều hay lẽ phải: nói những lời đúng đắn, hợp lý.

  • Ông ấy luôn nói điều hay lẽ phải. (Ông ấy luôn nói những lời đúng đắn, hợp lý.)

• Tính toán đủ mọi điều: suy nghĩ, cân nhắc mọi khía cạnh.

  • Trước khi đầu tư, anh ta tính toán đủ mọi điều. (Trước khi đầu tư, anh ta cân nhắc mọi khía cạnh.)

Thành ngữ liên quan

• Điều trước mắt chưa tỏ, điều sau lưng đã tường: (thành ngữ) việc trước mắt còn chưa rõ thì đã tỏ tường việc sau lưng; ý chê người hay nói chuyện hão, viển vông.
• Một điều nhịn, chín điều lành: (thành ngữ) nhẫn nhịn một chút sẽ mang lại nhiều điều tốt đẹp, yên ổn.