Định nghĩa

1. Thành ngữ:
   • Người quân tử dù rơi vào hoàn cảnh khốn cùng vẫn giữ vững khí tiết, đạo đức: Thành ngữ này mô tả phẩm chất của một người chính trực, dù gặp phải tình thế cực kỳ khó khăn, nghèo khó hay nguy nan vẫn không đánh mất nhân cách, không làm điều trái với đạo lý. Nó nhấn mạnh sự kiên định về tinh thần và đạo đức trong nghịch cảnh.

Ví dụ sử dụng

• Thành ngữ:

Các cách sử dụng nâng cao

• Thành ngữ này thường được dùng để ca ngợi, đánh giá cao phẩm chất kiên cường, bất khuất của một người trước sóng gió cuộc đời.
• Có thể dùng trong văn viết trang trọng, các bài bình luận đạo đức, lịch sử hoặc trong giao tiếp để nhấn mạnh sự khác biệt giữa người có đạo đức và kẻ không có nguyên tắc.

Biến thể và từ gần giống

• Quân tử: (danh từ) chỉ người có phẩm chất đạo đức cao thượng, chính trực.
• Bần tiện bất năng di, uy vũ bất năng khuất: (thành ngữ) nghèo khó không thể làm lay chuyển, uy vũ không thể khuất phục – thể hiện khí tiết tương tự.
• Chính nhân quân tử: (cụm từ) người ngay thẳng, quân tử.

Từ đồng nghĩa

• Khí tiết vững vàng trong nghịch cảnh
• Giữ vững lập trường trước khó khăn

Từ trái nghĩa

• Tiểu nhân cùng tư lạm: (thành ngữ) kẻ tiểu nhân khi cùng khốn thì sẽ làm bậy, phạm pháp. Đây là vế đối lập trực tiếp trong câu gốc từ "Luận Ngữ".

Thành ngữ liên quan

• "Quân tử cố cùng, tiểu nhân cùng tư lạm hỹ": Đây là câu gốc đầy đủ từ sách "Luận Ngữ", thường được trích dẫn để so sánh đối lập giữa phẩm cách của người quân tử và kẻ tiểu nhân trong hoàn cảnh khó khăn.

1. Người quân tử đến lúc cùng khốn vẫn giữ khí tiết
2. Luận ngữ: Vệ Linh Công nói: "Quân tử cố cùng, tiểu nhân cùng tư lạm hỹ" (Người quân tử lúc cùng vẫn giữ vững khí tiết, kẻ tiểu nhân gặp lúc cùng ắt làm bậy tràn.)