dọn

Học thuật

Thân thiện

Cô ấy dọn bát đĩa trên bàn ăn.

Định nghĩa

Động từ:
- Sắp xếp, thu dọn cho gọn gàng, ngăn nắp: Hành động làm cho một không gian hoặc đồ vật trở nên có trật tự.
- Dọn sạch, làm sạch: Hành động loại bỏ những thứ không cần thiết, rác hoặc cỏ dại để làm cho một khu vực trở nên sạch sẽ.
- Chuẩn bị, bày biện: Hành động sắp xếp, bày ra (thường là đồ ăn, hàng hóa) để sẵn sàng phục vụ hoặc sử dụng.
- Thu dọn, cất đi: Hành động thu gom, cất đồ đạc hoặc hàng hóa sau khi sử dụng hoặc bán.
- Chuyển đi, dời chỗ ở: Hành động thu xếp đồ đạc để chuyển đến một nơi ở mới.
Tính từ (ít dùng):
- Nói về hạt đậu nấu lâu mà vẫn cứng, khó chín mềm.

Ví dụ sử dụng

Động từ:
- Chủ nhật nào tôi cũng dọn nhà cửa. (Tôi luôn dọn dẹp nhà cửa vào mỗi chủ nhật.)
- Mẹ dọn cỏ trong vườn để trồng hoa. (Mẹ nhổ cỏ trong vườn để trồng hoa.)
- Cô ấy dọn một mâm cơm thịnh soạn đãi khách. (Cô ấy bày một mâm cơm thịnh soạn đãi khách.)
- Chị bán hàng dọn hàng ra từ sáng sớm. (Chị bán hàng bày hàng ra từ sáng sớm.)
- Gia đình tôi đang chuẩn bị dọn về thành phố mới. (Gia đình tôi đang chuẩn bị chuyển về thành phố mới.)
- Trời mưa to nên họ phải dọn hàng về sớm. (Trời mưa to nên họ phải thu hàng về sớm.)
Tính từ:
- Nồi đậu này nấu cả tiếng rồi mà vẫn dọn. (Nồi đậu này nấu cả tiếng đồng hồ rồi mà vẫn cứng.)

Các cách sử dụng nâng cao

"dọn mình": chuẩn bị tư thế, tâm thế sẵn sàng cho một việc gì đó.
- Anh ấy đang dọn mình cho cuộc thi quan trọng sắp tới. (Anh ấy đang chuẩn bị tinh thần cho cuộc thi quan trọng sắp tới.)
"dọn đường": làm sạch, thông thoáng con đường; nghĩa bóng là chuẩn bị, tạo điều kiện thuận lợi cho việc gì đó xảy ra.
- Cần dọn đường cho sự phát triển của các ý tưởng mới. (Cần tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của các ý tưởng mới.)

Biến thể và từ gần giống

Dọn dẹp (động từ): từ ghép nhấn mạnh hành động làm cho sạch sẽ, ngăn nắp.
- Cả nhà cùng nhau dọn dẹp nhà cửa đón Tết. (Cả nhà cùng nhau dọn dẹp nhà cửa đón Tết.)
Dọn cỗ (động từ): chuẩn bị, bày biện mâm cỗ (thường trong dịp lễ, Tết).
- Bà nội dọn cỗ cúng ông bà rất cẩn thận. (Bà nội bày biện mâm cỗ cúng ông bà rất cẩn thận.)

Từ đồng nghĩa

Các cụm từ (phrasal verbs) liên quan

Dọn đi: thu dọn để mang đi hoặc chuyển đi.
- Họ đã dọn đi tất cả đồ đạc cũ trước khi về quê. (Họ đã thu dọn tất cả đồ đạc cũ trước khi về quê.)
Dọn ra: bày biện, sắp xếp ra ngoài; hoặc chuyển ra khỏi nơi ở cũ.
- Cô ấy dọn ra sống riêng từ năm ngoái. (Cô ấy chuyển ra sống riêng từ năm ngoái.)

Thành ngữ liên quan

Ăn cỗ đi trước, lội nước theo sau: (Có liên quan đến ý "dọn cỗ") - Khuyên nên thận trọng, không nên hấp tấp đi đầu trong mọi việc.
Nhà sạch thì mát, bát sạch ngon cơm: Nhấn mạnh tầm quan trọng của việc dọn dẹp, giữ gìn vệ sinh.

Cô ấy dọn bát đĩa trên bàn ăn.

1 tt. Nói hạt đậu nấu mãi mà vẫn rắn: Hạt đậu dọn.
2 đgt. 1. Sắp xếp cho gọn: Dọn nhà; Dọn giường 2. Xếp đặt các thứ vào một nơi: Dọn bát đĩa 3. Làm cho sạch: Dọn cỏ vườn hoa 4. Thu xếp để chuyển đi nơi khác: Dọn nhà 5. Bày hàng ra bán: Sáng sớm đã dọn hàng 6. Thu hàng lại để đem về: Trời tối rồi, phải dọn hàng về.

Từ gần giống