Định nghĩa

1. Tính từ:

   • Có sức lực, không ốm yếu: Trạng thái cơ thể có sức mạnh, không bị bệnh tật.
   • Có khả năng chịu đựng tốt: Có thể chịu được những tác động từ môi trường hoặc công việc nặng nhọc.
   • Mạnh mẽ, hùng hậu: Dùng để mô tả mức độ lớn, nhiều hoặc mạnh của một hành động.

2. Phó từ:

   • Nhiều, mạnh: Dùng để bổ nghĩa cho động từ, chỉ mức độ cao của hành động đó.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:

  • Sau khi tập thể dục đều đặn, anh ấy cảm thấy rất khỏe.
  • Cụ ông 80 tuổi vẫn còn khỏe lắm, đi lại nhanh nhẹn.
  • Loại vải này khỏe, mặc bền nhiều năm không hỏng.

• Phó từ:

  • Anh ấy ăn rất khỏe, mỗi bữa hết ba bát cơm.
  • Máy này chạy khỏe, tiêu thụ điện nhiều nhưng hiệu suất cao.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Khỏe re": rất khỏe, thường dùng với sắc thái vui vẻ, hài lòng.

  • Nghỉ ngơi mấy hôm, giờ tôi khỏe re rồi!

• "Ăn khỏe làm khỏe": thành ngữ chỉ người có sức khỏe tốt, vừa ăn được nhiều vừa làm việc hiệu quả.

  • Thanh niên phải ăn khỏe làm khỏe mới xây dựng đất nước được.

• "Khỏe hơn trước": tình trạng sức khỏe được cải thiện so với một thời điểm trước đó.

  • Uống thuốc đúng liều, bệnh nhân đã khỏe hơn trước nhiều.

Biến thể và từ gần giống

• Khỏe mạnh (tính từ): nhấn mạnh trạng thái có sức khỏe tốt, thường dùng trong ngữ cảnh trang trọng hơn.

  • Chúc ông bà luôn khỏe mạnh và sống lâu.

• Khỏe khoắn (tính từ): chỉ cảm giác sảng khoái, nhẹ nhõm về tinh thần lẫn thể chất.

  • Sáng ra tắm xong, người thấy khỏe khoắn hẳn.

• Mạnh khỏe (tính từ): từ đồng nghĩa với "khỏe mạnh".

  • Cô ấy luôn giữ thói quen sống lành mạnh để được mạnh khỏe.

Từ đồng nghĩa

• Mạnh: có sức lực.
• Cường tráng: (thường dùng cho nam giới) khỏe mạnh, vạm vỡ.
• Lực lưỡng: có thân hình to lớn và khỏe mạnh.

Từ trái nghĩa

• Ốm: bị bệnh, yếu sức.
• Yếu: không có nhiều sức lực.
• Mệt: cảm thấy không còn sức, cần nghỉ ngơi.

Thành ngữ liên quan

• "Tiền vào như nước sông Đà, tiền ra nhỏ giọt như cà phê phin": (thành ngữ vui, không chứa từ "khỏe" nhưng liên quan đến ý "mạnh/yếu" của dòng chảy) thường dùng để so sánh việc thu nhập nhiều nhưng chi tiêu ít.
• "Khỏe như vâm": (thành ngữ) rất khỏe, khỏe phi thường (vâm là một loại voi to lớn).
  • Lực sĩ ấy khỏe như vâm, nâng tạ trăm cân nhẹ như không.