Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Ở trong tình trạng rất khó khăn, nguy hiểm, không có lối thoát: Dùng để mô tả một hoàn cảnh hoặc trạng thái bế tắc, cùng cực, đầy nguy hiểm.
   • Đáng thương, đáng xót xa: Dùng để diễn tả sự thương cảm, xót xa trước một cảnh ngộ khổ sở, bất hạnh.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:
  • Năm 1954, quân Pháp bị khốn ở Điện Biên Phủ. (Họ rơi vào tình thế vô cùng nguy hiểm và bế tắc.)
  • Gia đình ấy thật khốn khổ vì bão lũ cướp hết nhà cửa. (Gia đình đó rơi vào cảnh cùng cực, đáng thương.)
  • Thằng bé khốn nạn, không có ai chăm sóc. (Đứa trẻ đáng thương, bất hạnh.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Khốn đốn": Nhấn mạnh trạng thái khó khăn, khổ sở đến cực điểm.

  • Sau trận dịch, dân làng sống trong cảnh khốn đốn. (Họ sống trong cảnh vô cùng khổ cực, thiếu thốn.)

• "Khốn nạn":

  • Nghĩa 1 (cổ, văn chương): Đáng thương, bất hạnh (như trong ví dụ trên).
  • Nghĩa 2 (hiện đại, thông tục, mang tính chửi mắng): Đê tiện, tồi tệ.

    • Tên khốn nạn đó đã lừa gạt tôi! (Kẻ đê tiện đó đã lừa tôi!)

• "Khốn khổ": Cực kỳ khổ sở, đau khổ.

  • Đời nó lắm lúc thật khốn khổ. (Cuộc đời nó nhiều lúc thật đau khổ, vất vả.)

Biến thể và từ gần giống

• Khốn cùng (tính từ): Cùng cực, không còn gì khổ hơn.

  • Họ rơi vào cảnh khốn cùng sau chiến tranh. (Họ rơi vào cảnh tột cùng của sự nghèo khó, khổ sở.)

• Khốn quẫn (tính từ): Khó khăn, túng quẫn đến mức bế tắc (thường về tiền bạc, kinh tế).

  • Công ty đang trong thời kỳ khốn quẫn về tài chính. (Công ty đang ở giai đoạn tài chính rất khó khăn.)

Từ đồng nghĩa

• Bế tắc: Không có lối thoát, không có cách giải quyết.
• Cùng đường: Đã đến đường cùng, không còn cách nào khác.
• Khổ sở: Chịu nhiều đau khổ, vất vả.
• Nguy nan: Có nhiều nguy hiểm.

Từ trái nghĩa

• Sung sướng: Có đầy đủ, hạnh phúc.
• Thoải mái: Dễ chịu, không bị gò bó, khó khăn.
• An toàn: Không có nguy hiểm, đe dọa.
• Thuận lợi: Có nhiều điều kiện tốt, dễ dàng.

Thành ngữ liên quan

• "Khốn khổ thân tôi" / "Khốn nạn thân tôi": Câu than thở, biểu lộ sự đau khổ, xót xa cho bản thân.

  • Khốn nạn thân tôi, giờ phải làm sao đây! (Than ôi, thân tôi bây giờ phải làm thế nào!)

• "Tiền mất tật mang" (có thể dẫn đến cảnh khốn): Mất tiền lại mang thêm bệnh, ví cho việc chịu nhiều thiệt thòi, khổ sở.

  • Đi chữa bệnh ở thầy lang vườn, khốn khổ lắm, đúng là tiền mất tật mang. (Rơi vào cảnh vừa mất tiền vừa bệnh nặng hơn.)

1. t. Mắc vào hoàn cảnh khó khăn, nguy hiểm: Năm 1954 quân Pháp bị khốn ở Điện Biên Phủ.