Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Số phận, vận mệnh của con người: Chỉ cái được cho là đã được định sẵn, không thể thay đổi đối với cuộc đời một người.
   • Cg. Mạng. Sự sống, đời sống: Chỉ sinh mạng, sự tồn tại của con người.
   • Lời truyền bảo, mệnh lệnh (từ cổ): Lời chỉ bảo, ra lệnh của người trên, thường là bề trên hoặc vua chúa.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ (Số phận):

  • Anh ta tin rằng mọi thứ đều do mệnh trời định đoạt.
  • Câu chuyện cổ tích thường kể về những người có mệnh khổ, sau này đổi đời.

• Danh từ (Sinh mạng):

  • Trong chiến tranh, bọn xâm lược coi mệnh người như cỏ rác.
  • Bác sĩ ấy đã cứu được mệnh của nhiều bệnh nhân nguy kịch.

• Danh từ (Mệnh lệnh - từ cổ):

  • Quân lính vâng mệnh nhà vua ra trận.
  • Nó vâng mệnh song thân mà đi học xa.

Các cách sử dụng nâng cao

• "An bài mệnh số": Sự sắp đặt số phận một cách có trật tự, thường dùng trong tín ngưỡng, tử vi.

  • Ông thầy bói nói rằng mọi thứ đã được an bài mệnh số cả rồi.

• "Mệnh bạc" / "Hồng nhan bạc mệnh": Số phận ngắn ngủi, kém may mắn, đặc biệt chỉ người phụ nữ đẹp nhưng yểu mệnh.

  • Nhân vật nữ chính trong truyện có số phận hồng nhan bạc mệnh.

• "Mệnh lệnh cách": Một thuật ngữ ngữ pháp chỉ cách dùng để ra lệnh (ít dùng trong tiếng Việt hiện đại).

Biến thể và từ liên quan

• Mạng (danh từ): Từ đồng nghĩa phổ biến hơn trong tiếng Việt hiện đại cho nghĩa "sinh mạng" (nghĩa 2).

  • Động vật cũng biết giữ mạng sống của mình.

• Mệnh đề (danh từ): Một cụm từ có đủ chủ ngữ và vị ngữ, tạo thành một phần của câu phức.

  • Câu phức hợp thường chứa một mệnh đề chính và một mệnh đề phụ.

• Mệnh phụ (danh từ): Người vợ của một vị quan hoặc người có địa vị (từ cổ).

  • Vị mệnh phụ ấy nổi tiếng là người nhân hậu.

Từ đồng nghĩa

• Số phận, vận mệnh: Cho nghĩa số phận định sẵn.
• Sinh mạng, tính mạng: Cho nghĩa đời sống.
• Lệnh, chỉ thị: Cho nghĩa mệnh lệnh (từ cổ).

Thành ngữ, tục ngữ liên quan

• "Mệnh trời": Số phận do trời định, ý chỉ điều không thể chống lại.

  • Ông già nói: "Cái đó là mệnh trời, con người khó mà thay đổi được."

• "Đã mang lấy nghiệp vào thân, cũng đừng trách lẫn trời gần trời xa": Câu ca dao nói về việc chấp nhận số phận, nghiệp báo của mình, có liên quan đến khái niệm "mệnh".

1. d. 1. Số phận con người: Hồng nhan bạc mệnh (tng). 2. Cg. Mạng. Đời sống: Bọn hiếu chiến coi mệnh người như rác. 3. Lời truyền bảo: Vâng mệnh song thân.