Định nghĩa

1. Tính từ:

   • Bối rối, xao xuyến, rối trí: Trạng thái tâm lý không yên, bị xáo trộn vì cảm xúc (thường là lo lắng, thương nhớ).
   • Chán nản, ngã lòng: Cảm giác mất hết tinh thần, nản chí.

2. Đại từ nghi vấn (Từ cũ, văn chương):

   • Nào: Biến âm cổ hoặc cách dùng trong thơ ca của từ "nào", dùng để hỏi về địa điểm, sự lựa chọn.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ (Diễn tả trạng thái tâm lý):

  • Nghe tin ấy, lòng tôi thấy nao nao. (Nghe tin đó, lòng tôi thấy xao xuyến.)
  • Gặp cảnh chia ly, ai mà chẳng nao lòng. (Gặp cảnh chia tay, ai mà chẳng thấy bùi ngùi, xót xa.)

• Đại từ nghi vấn (Từ cũ):

  • "Đêm trăng này nghỉ mát phương nao?" (Đêm trăng này nghỉ mát ở nơi nào?) – (Thơ Chinh Phụ Ngâm)
  • "Non nao nước nao sông nao?" (Núi nào nước nào sông nào?) – (Cách dùng trong thơ cổ).

Các cách sử dụng nâng cao

• "Nao lòng": Cụm từ cố định, diễn tả cảm giác xúc động mạnh, thường là buồn bã, thương cảm hoặc lo âu khiến lòng dạ không yên.
  • Câu chuyện cảm động ấy khiến nhiều người nghe phải nao lòng.
• "Nao nao": Từ láy, diễn tả cảm giác xao xuyến, bồi hồi nhẹ, thường gặp trong văn chương.
  • Mùa thu về, lòng người nao nao.
• "Nao núng": Cảm thấy lung lay, dao động, mất vững vàng về tinh thần hoặc ý chí.
  • Trước khó khăn, ý chí của hắn bắt đầu nao núng.

Biến thể và từ gần giống

• Nào (đt.): Từ nghi vấn hiện đại, thông dụng, thay thế cho "nao" trong nghĩa hỏi địa điểm, lựa chọn.
• Nao nức (tính từ): Háo hức, phấn khởi, mong đợi (khác với "nao" mang sắc thái buồn).
  • Học sinh nao nức chuẩn bị cho ngày khai giảng.
• Ngùi ngùi (tính từ): Cảm giác buồn man mác, tương tự "nao nao" nhưng thiên về nỗi buồn thương nhớ.

Từ đồng nghĩa

• Xao xuyến: Bồi hồi, xúc động nhẹ.
• Bối rối: Lúng túng, rối trí.
• Ngã lòng: Mất tinh thần, nản chí.
• Nản chí: Mất hết ý chí, muốn bỏ cuộc.

Các cụm từ liên quan

• Lòng dạ nao nao: Lòng cảm thấy bồi hồi, xúc động.
• Tinh thần nao núng: Tinh thần bị dao động, không còn vững vàng.

Thành ngữ liên quan

• Nao lòng rối chí/trí: (Thành ngữ cổ) Lòng dạ bối rối, tâm trí rối bời, chỉ trạng thái tinh thần cực kỳ xáo trộn.
  • Tin dữ bất ngờ khiến ông ấy nao lòng rối chí.

1. Biến âm của nào (thường dùng trong thơ ca cũ): Đêm trăng này nghỉ mát phương nao? (Chp).
2. t. Bối rối: Nao lòng rối chí.