Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Có hình dạng uốn khúc, cong đi cong lại nhiều lần một cách không thẳng: Dùng để miêu tả đường nét, hình dạng hoặc đường đi không thẳng mà có nhiều khúc quanh, lượn vòng.
   • Không ngay ngắn, thẳng thớm: Có thể dùng để miêu tả những thứ có đường nét phức tạp, rối rắm.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:
  • Con đường lên núi rất ngoằn ngoèo. (Con đường có nhiều khúc cua, lượn vòng.)
  • Nhìn tia chớp ngoằn ngoèo trên bầu trời. (Tia chớp có hình dạng uốn khúc, zigzag.)
  • Chữ viết của em bé còn ngoằn ngoèo. (Nét chữ cong queo, không ngay ngắn.)

Các cách sử dụng nâng cao

• Dùng để miêu tả ý nghĩ bất thường, không ngay thẳng:
  • Suy nghĩ ngoằn ngoèo khó mà đoán được. (Ý nghĩ quanh co, phức tạp, không thẳng thắn.)
• Dùng trong văn học để tăng tính hình tượng:
  • Dòng suối nhỏ ngoằn ngoèo uốn mình qua những tảng đá. (Dòng suối chảy quanh co, uốn lượn.)

Biến thể và từ gần giằng

• Ngoằn ngà ngoằn ngoèo (tính từ): Cách nói nhấn mạnh, tăng cường mức độ của "ngoằn ngoèo".
  • Con đường mòn ngoằn ngà ngoằn ngoèo trong rừng.
• Vằn vèo (tính từ): Có nghĩa tương tự, chỉ sự quanh co, uốn khúc.
  • Đường làng vằn vèo.

Từ đồng nghĩa

• Quanh co: Có nhiều chỗ uốn cong, không thẳng (thường dùng cho đường đi, lời nói).
• Khúc khuỷu: Có nhiều chỗ gập ghềnh, lên xuống hoặc cong (thường nhấn mạnh độ khó đi).
• Uốn lượn: Cong và chuyển động mềm mại thành hình sóng.

Từ trái nghĩa

• Thẳng tắp: Rất thẳng, không có chỗ cong.
• Thẳng băng: Thẳng một đường, không quanh co.
• Ngay ngắn: Thẳng và đều đặn, có trật tự.

Thành ngữ, cách nói liên quan

• Đường đi nước bước ngoằn ngoèo: Chỉ cách làm việc, suy nghĩ hoặc hành động không trực tiếp, rõ ràng, nhiều mưu mẹo.
  • Anh ta tính toán đường đi nước bước ngoằn ngoèo lắm.
• Ngoằn ngoèo như con giun: So sánh để nhấn mạnh hình dáng uốn khúc nhiều, không thẳng.
  • Sợi dây thừng cũ ngoằn ngoèo như con giun.

1. Cg. Ngoằn ngà ngoằn ngoèo, vằn vèo. Cong đi cong lại nhiều lần: Đường ngoằn ngoèo.