Định nghĩa

1. Động từ (thông tục):
   • Ăn một cách tham lam, vội vàng và nhiều: Hành động ăn uống với tốc độ nhanh, số lượng lớn, thể hiện sự đói khát hoặc thói quen ăn uống thiếu lịch sự.
   • Tiêu thụ, sử dụng một cái gì đó với số lượng lớn hoặc tốc độ nhanh: Nghĩa mở rộng, chỉ việc tiêu hao, tiêu thụ (tiền bạc, thời gian, tài nguyên) một cách đáng kể.

Ví dụ sử dụng

• Động từ:
  • Thằng bé đói quá, ngồi ngốn hết ba bát cơm. (Cậu bé đói quá, ngồi ăn vội hết ba bát cơm.)
  • Chiếc xe máy cũ này ngốn xăng lắm. (Chiếc xe máy cũ này tiêu thụ xăng rất nhiều.)
  • Nó ngốn cuốn tiểu thuyết dày ấy chỉ trong một buổi tối. (Nó đọc ngấu nghiến cuốn tiểu thuyết dày ấy chỉ trong một buổi tối.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Ngốn ngấu": (từ ghép, nhấn mạnh) ăn một cách vội vã, tham lam, không kịp nhai kỹ.

  • Nó ăn ngốn ngấu như thể mấy ngày chưa được ăn. (Nó ăn tham lam như thể mấy ngày chưa được ăn.)

• Dùng trong ngữ cảnh ẩn dụ: Chỉ sự tiếp thu, tiêu thụ thông tin, kiến thức một cách nhanh chóng và nhiều.

  • Cậu ấy có khả năng ngốn một khối lượng sách khổng lồ. (Cậu ấy có khả năng đọc ngấu nghiến một khối lượng sách khổng lồ.)

Biến thể và từ gần giống

• Ngốn ngấu (động từ): Từ ghép nhấn mạnh mức độ của "ngốn", diễn tả hành động ăn còn vội vàng, thô tục hơn.
• Ăn phàm (động từ): Ăn một cách thô tục, tham lam (từ đồng nghĩa, ít dùng hơn).

Từ đồng nghĩa

• Tọng (động từ, thông tục): Nhét, ăn một cách vội vàng.
• Đớp (động từ, thông tục): Ăn, ngoạm nhanh và dứt khoát (thường dùng cho động vật, hoặc nói về người với sắc thái mỉa mai).
• Xơi (động từ, thông tục): Ăn (thường dùng với sắc thái bông đùa hoặc suồng sã).
• Tiêu thụ (động từ): Dùng trong ngữ cảnh trang trọng hơn, chỉ việc dùng hết tài nguyên.

Từ trái nghĩa

• Nhấm nháp (động từ): Ăn hoặc uống từng chút một, thong thả.
• Nếm (động từ): Thử từng chút một để cảm nhận hương vị.

Lưu ý sử dụng

• Từ "ngốn" mang sắc thái thông tục, thường dùng trong khẩu ngữ. Cần thận trọng khi sử dụng trong ngữ cảnh trang trọng hoặc lịch sự.
• Có thể dùng với nghĩa bóng để nói về việc tiêu hao tiền bạc, nhiên liệu, thời gian... một cách đáng kể.

1. đg. Cg. Ngốn ngấu, ăn phàm (thtục): Ngốn thịt như bò ngốn cỏ.