Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Có trọng lượng ít, không nặng: Chỉ trạng thái vật lý của một vật khi so sánh với lực hấp dẫn hoặc với vật khác.
   • Có tỉ trọng nhỏ: Chỉ tính chất của một chất liệu có khối lượng riêng thấp.
   • Không nặng nhọc, không vất vả: Chỉ tính chất của công việc, hoạt động không đòi hỏi nhiều sức lực.
   • Ở mức độ thấp, yếu: Chỉ cường độ, mức độ của một hiện tượng (như gió, âm thanh, bước chân) ở mức nhỏ.
   • Không nghiêm trọng, không nguy hiểm: Chỉ tình trạng bệnh tật, lỗi lầm, hình phạt ở mức độ có thể chịu đựng được.
   • Bị coi thường, không được xem trọng: Chỉ vị thế, giá trị bị đánh giá thấp.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:
  • Chiếc túi này rất nhẹ. (Chỉ trọng lượng ít)
  • Gỗ balsa là loại gỗ nhẹ và xốp. (Chỉ tỉ trọng nhỏ)
  • Cô ấy được giao một công việc nhẹ nhàng. (Chỉ công việc không vất vả)
  • Sáng sớm, có một cơn gió nhẹ thổi qua. (Chỉ mức độ thấp của gió)
  • Anh ấy chỉ bị cảm nhẹ, vài ngày sẽ khỏi. (Chỉ bệnh không nghiêm trọng)
  • Vì là lần đầu phạm lỗi, cậu bé chỉ bị phạt nhẹ. (Chỉ hình phạt có thể chịu được)
  • Chức vụ ấy bị xem là nhẹ, không ai muốn nhận. (Chỉ vị trí bị coi thường)

Các cách sử dụng nâng cao

• "nhẹ tay": hành động với lực ít, không mạnh; hoặc khoan hồng trong xử phạt.

  • Bà ấy nhẹ tay khi nhào bột nên bánh rất mềm.
  • Thầy giáo nhẹ tay với học sinh mới.

• "nhẹ dạ": dễ tin người, thiếu suy xét.

  • Cô ấy nhẹ dạ cả tin nên hay bị lừa.

• "nhẹ nhàng": một cách êm ái, thanh thoát, không gây khó chịu.

  • Cô ấy nói chuyện rất nhẹ nhàng và lịch sự.

• "nhẹ như lông hồng": (thành ngữ so sánh) rất nhẹ.

  • Chiếc áo lông vũ này nhẹ như lông hồng.

Biến thể và từ gần giống

• Nhẹ nhõm (tính từ): cảm thấy thoải mái, hết lo âu.

  • Sau khi hoàn thành bài thi, tôi cảm thấy nhẹ nhõm hẳn.

• Nhẹ bỗng (tính từ): cảm giác thư thái, khoan khoái (thường dùng trong thơ ca).

  • Sau trận mưa, lòng người nhẹ bỗng.

Từ đồng nghĩa

• Khinh (trong ngữ cảnh "nhẹ cân", "nhẹ tỉ trọng"): có khối lượng ít.
• Dịu (trong ngữ cảnh "nhẹ nhàng", "nhẹ gió"): ở mức độ thấp, êm ái.
• Nhàn hạ (trong ngữ cảnh "công việc nhẹ"): thảnh thơi, không vất vả.
• Bén nhẹ (trong ngữ cảnh "bệnh nhẹ"): không nghiêm trọng (từ Hán Việt: khinh).

Từ trái nghĩa

• Nặng: có trọng lượng lớn, nghiêm trọng, vất vả.
• Mạnh: có cường độ lớn.
• Trầm trọng: (bệnh, lỗi) ở mức độ nghiêm trọng.

Thành ngữ, tục ngữ liên quan

• Nặng lời nhẹ lời: chỉ cách nói năng khi thì nặng nề, khi thì nhẹ nhàng.

  • Biết nặng lời nhẹ lời đúng lúc là một nghệ thuật giao tiếp.

• Của nặng hơn người: của cải được coi trọng hơn con người (phê phán).

• Quan tiền nặng quan tiền chìm, bù nhìn nhẹ bù nhìn nổi: (tục ngữ) vật nặng thì chìm, vật nhẹ thì nổi; ý nói sự vật tuân theo quy luật tự nhiên, cũng hàm ý so sánh giá trị thực chất.

1. tt, trgt 1. Không nặng: Quan tiền nặng quan tiền chìm, bù nhìn nhẹ bù nhìn nổi (tng). 2. Có tỉ trọng nhỏ: Nhôm là một kim loại nhẹ; Dầu hỏa nhẹ hơn nước. 3. Không nặng nhọc: Công việc nhẹ. 4. ở mức độ thấp: Gió nhẹ; Bước nhẹ. 5. Không nguy hiểm đến tính mệnh: Bệnh nhẹ. 6. Có thể chịu được: Phạt nhẹ. 7. Bị coi thường: Đạo vi tử, vi thần đâu có nhẹ (NgCgTrứ).