phạm

Thân thiện

Một người đi xe máy phạm luật giao thông.

Định nghĩa

1. Danh từ:

   • Phạm nhân (nói tắt): Người bị bắt giữ, người có tội.

     • Ví dụ: Bọn lính Pháp giải những người phạm vào nhà lao Hoả Lò.

2. Động từ:

   • Mắc phải, gây ra (một điều xấu, sai trái): Hành động dẫn đến việc vi phạm, sai sót hoặc phạm tội.

     • Ví dụ: Do cá nhân chủ nghĩa mà phạm nhiều sai lầm.
   • Chạm đến, xâm phạm: Hành động làm tổn hại đến danh dự, quyền lợi hoặc phạm vi của người khác.

     • Ví dụ: Phạm đến danh dự người khác là điều không nên.
   • Làm trái với (quy định, luật lệ): Không tuân thủ, vi phạm các quy tắc đã đặt ra.

     • Ví dụ: Người đi xe máy không đội mũ bảo hiểm là phạm luật.

3. Trạng từ (dùng trong một số ngữ cảnh địa phương hoặc chuyên ngành):

   • Rất, quá, vô cùng: Dùng để nhấn mạnh mức độ.

     • Ví dụ: Cô ấy đẹp phạm!

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Việc cải tạo cho các phạm là rất quan trọng.
• Động từ (nghĩa "mắc phải"):
  • Anh ta đã phạm một lỗi nghiêm trọng trong tính toán.
• Động từ (nghĩa "chạm đến"):
  • Lời nói thiếu suy nghĩ có thể phạm vào lòng tự trọng của người khác.
• Động từ (nghĩa "làm trái"):
  • Công ty đó bị phạt vì phạm quy định về môi trường.
• Trạng từ:
  • Món ăn này ngon phạm!

Các cách sử dụng nâng cao

• "Phạm húy": Vi phạm điều cấm kỵ, đặc biệt là trong các quy tắc xưa về tên húy của vua chúa, tổ tiên.
  • Trong xã hội phong kiến, phạm húy là một tội rất nặng.
• "Phạm thượng": Có hành động hoặc lời nói xúc phạm, coi thường bề trên, người có địa vị cao.
  • Anh ta bị buộc tội phạm thượng vì những bình luận thiếu tôn trọng.

Biến thể và từ liên quan

• Phạm nhân (danh từ): Tù nhân, người bị giam giữ vì phạm tội.
• Phạm tội (động từ): Thực hiện hành vi vi phạm pháp luật hình sự.
  • Kẻ phạm tội đã bị bắt giữ.
• Phạm vi (danh từ): Giới hạn, khoảng không gian hoặc phạm trù được xác định.
  • Công việc này nằm ngoài phạm vi chuyên môn của tôi.
• Phạm trù (danh từ): Khái niệm cơ bản, nhóm lớn có chung đặc điểm (thường dùng trong triết học, khoa học).
  • "Chất" và "lượng" là một cặp phạm trù trong triết học.

Từ đồng nghĩa

• Vi phạm (động từ): Làm trái, không tuân theo (quy định, luật lệ).
• Xâm phạm (động từ): Chạm đến, xâm lấn trái phép (thường về lãnh thổ, quyền lợi).
• Mắc (động từ): Vướng vào, gặp phải (lỗi lầm, bệnh tật).

Thành ngữ, tục ngữ liên quan

• "Phạm chỗ hiểm": Liều lĩnh làm một việc nguy hiểm, mạo hiểm.
  • Đầu tư tất cả số tiền đó là anh đang phạm chỗ hiểm đấy.
• "Biết thì thưa thốt, không biết thì dựa cột mà nghe" (liên quan đến ý tránh phạm lỗi do nói sai): Khuyên nên thận trọng trong lời nói, chỉ nói khi đã hiểu biết, tránh phạm lỗi.

Học thuật

1. 1 dt Phạm nhân nói tắt: Bọn lính Pháp giải những người phạm vào nhà lao Hoả lò.
2. 2 đgt 1. Mắc phải: Do cá nhân chủ nghĩa mà phạm nhiều sai lầm (HCM). 2. Chạm đến: Phạm đến danh dự người khác. 3. Làm trái với: Phạm luật đi đường.
3. trgt Nói cắt vải lấn vào chỗ phải giữ lại: Cắt vào vạt áo.