Định nghĩa

1. Động từ:
   • Làm cho chín bằng cách cho vào dầu hoặc mỡ đang nóng: Đây là phương pháp chế biến thực phẩm phổ biến, thường làm cho thực phẩm có lớp vỏ giòn và màu vàng.
   • Cố gắng, gắng sức (cách dùng cũ, ít phổ biến): Từ này còn có một nghĩa cổ, đồng nghĩa với "ráng", chỉ sự nỗ lực, cố gắng hết sức mình.

Ví dụ sử dụng

• Động từ (nghĩa chế biến thực phẩm):
  • Mẹ đang rán đậu phụ cho bữa tối.
  • Món cá rán là đặc sản của quán ăn này.
  • Để làm món bánh xèo, trước tiên phải rán thật giòn lớp vỏ.
• Động từ (nghĩa cố gắng - cách dùng cũ):
  • Ông ấy rán sức làm việc để nuôi gia đình. (Cách nói cũ, ngày nay thường dùng "ráng sức" hoặc "cố gắng").

Các cách sử dụng nâng cao

• "Rán mỡ": Làm cho mỡ heo (lợn) chín và chảy ra thành chất béo lỏng (mỡ nước), dùng để nấu ăn.
  • Bà ngoại thường rán mỡ để dành nấu các món xào.
• "Rán... ra mỡ" (thành ngữ, cách dùng cũ): Chỉ sự hà tiện, keo kiệt quá mức, cố vắt kiệt mọi thứ.
  • Tính ông ấy keo lắm, rán sành ra mỡ cơ mà. (Ý nói rất keo kiệt, tiết kiệm từ những thứ nhỏ nhặt nhất).

Biến thể và từ liên quan

• Chiên (động từ): Từ đồng nghĩa phổ biến với "rán" (nghĩa chế biến thực phẩm). Ở miền Nam Việt Nam, "chiên" được dùng phổ biến hơn "rán".
  • cá chiên, trứng chiên
• Ráng (động từ): Từ đồng nghĩa với nghĩa "cố gắng" của "rán". "Ráng" là cách dùng phổ biến và hiện đại hơn.
  • Hãy ráng lên, sắp xong rồi!
• Rán giòn (cụm từ): Chỉ kết quả của việc rán làm cho thực phẩm có độ giòn.
  • Bánh gối phải rán giòn mới ngon.

Từ đồng nghĩa

• Nghĩa chế biến: Chiên, quay (trong dầu mỡ).
• Nghĩa cố gắng (cũ): Ráng, cố gắng, nỗ lực, gắng sức.

Các cụm từ liên quan

• Rán lên (khẩu ngữ): Cụm từ khích lệ, động viên ai đó cố gắng thêm.
  • Chỉ còn một chút nữa thôi, rán lên!
• Rán thêm (khẩu ngữ): Làm thêm một chút, cố thêm một chút.
  • Anh rán thêm vài phút nữa cho xong báo cáo nhé.

1. 1 đg. Làm cho chín trong dầu mỡ đun sôi. Đậu phụ rán vàng. Cá rán. Rán mỡ (làm cho thành mỡ nước chín).
2. 2 đg. (cũ; id.). Ráng. Rán sức.