rầy

Thân thiện

Mẹ rầy con vì làm vỡ cái bát.

Định nghĩa

1. Danh từ (dt):

   • (Từ cũ, phương ngữ, từ mượn tiếng Pháp "rail"): Thanh ray, đường ray. Dùng để chỉ các thanh kim loại tạo thành đường cho tàu hỏa di chuyển.

2. Động từ (đgt):

   • Làm phiền, quấy rầy: Hành động gây ra sự phiền toái, khó chịu cho người khác.
   • Quở trách, mắng mỏ: Hành động dùng lời nói để trách mắng, chỉ ra lỗi lầm của ai đó một cách nghiêm khắc.

3. Tính từ (tt):

   • Lôi thôi, phiền hà, rắc rối: Dùng để miêu tả sự việc, công việc gây nhiều phiền toái, khó khăn.

4. Trạng từ (trgt) hoặc Tính từ (tt):

   • Hiện nay, bây giờ, lúc này: Dùng để chỉ thời điểm hiện tại (thường dùng trong văn chương hoặc phương ngữ).

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Công nhân đang sửa chữa đường rầy. (Công nhân đang sửa chữa đường ray.)
• Động từ:
  • Đừng rầy tôi nữa, tôi đang bận. (Đừng làm phiền tôi nữa, tôi đang bận.)
  • Cô giáo rầy học sinh vì không làm bài tập. (Cô giáo quở trách học sinh vì không làm bài tập.)
• Tính từ:
  • Việc giải quyết thủ tục ấy rầy lắm. (Việc giải quyết thủ tục ấy phiền hà lắm.)
• Trạng từ/Tính từ:
  • Từ rầy trở đi, tôi sẽ cố gắng hơn. (Từ nay trở đi, tôi sẽ cố gắng hơn.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Quở rầy": Cụm từ kết hợp nhấn mạnh hành động trách mắng.
  • Cha mẹ thường quở rầy con cái với mong muốn chúng nên người.
• "Rầy la": Cụm từ đồng nghĩa, chỉ sự la mắng, quở trách.
  • Anh ấy bị sếp rầy la vì đi làm muộn.

Biến thể và từ gần giống

• Rày (phương ngữ, trạng từ): Nay, bây giờ. Là biến thể phương ngữ phổ biến hơn của nghĩa "hiện nay".
  • Từ rày tôi sẽ không tin anh nữa.
• Ray (danh từ): Cách viết khác của "rầy" với nghĩa đường ray (thường dùng trong văn viết hiện đại).
  • Đường ray xe lửa.

Từ đồng nghĩa

• Làm phiền, quấy rầy (động từ): Gây phiền toái.
• Mắng, trách mắng, quở trách (động từ): Dùng lời lẽ nghiêm khắc để chỉ lỗi.
• Phiền phức, rắc rối (tính từ): Gây khó khăn, phiền toái.
• Nay, hiện nay, bây giờ (trạng từ): Thời điểm hiện tại.

Các cụm từ (phrasal verbs) liên quan

• Rầy cho: Mắng ai đó vì điều gì.
  • Mẹ rầy cho nó một trận vì tội ham chơi.
• Bị rầy: Ở trong trạng thái bị quở mắng.
  • Đứa bé bị rầy nên mặt buồn thiu.

Thành ngữ liên quan

• Rầy đó mai đây: (Thành ngữ) Chỉ sự thay đổi liên tục, nhanh chóng của thời gian hoặc hoàn cảnh; nay thế này, mai đã thế khác.
  • Cuộc đời rầy đó mai đây, ai mà đoán trước được.
• Từ rầy về sau: Từ bây giờ trở về sau.
  • Từ rầy về sau, chúng ta phải cẩn thận hơn.

Học thuật

1. 1 dt (Pháp: rail) (đph): Như Ray: Đường rầy tàu hỏa.
2. 2 đgt 1. Làm phiền: Chẳng ai phiền luỵ, chẳng ai rầy (NgCgTrứ). 2. Quở mắng: Nó bị mẹ nó rầy vì đi chơi quên cả bữa ăn.
3. tt Lôi thôi; Phiền hà: Công việc ấy cũng lắm.
4. 3 trgt, tt Hiện nay: Rầy đó mai đây (tng); Ngày rầy.