rẫy

Thân thiện

Người nông dân đang trồng sắn trên rẫy của mình.

Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Đất trồng trọt ở miền rừng núi, thường được tạo ra bằng cách phát, đốt rừng để canh tác: Chỉ một loại hình đất nông nghiệp đặc trưng ở vùng đồi núi.
2. Động từ:
   • Bỏ đi, từ bỏ một cách dứt khoát và vô tình, thường nói về quan hệ vợ chồng: Hành động chấm dứt mối quan hệ thân thiết, không còn thừa nhận trách nhiệm.
   • (Khẩu ngữ; kết hợp hạn chế) Như "giãy": Cử động, vặn mình để thoát ra.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Người dân tộc trên núi sống chủ yếu nhờ vào việc làm rẫy.
  • Mùa này, rẫy ngô của họ xanh tốt lắm.
• Động từ (nghĩa bỏ đi):
  • Ông ta rẫy vợ để đi theo người phụ nữ khác.
  • Cha mẹ không thể nào rẫy bỏ con cái của mình.
• Động từ (nghĩa như "giãy"):
  • Con cá vừa bắt được còn rẫy đành đạch. (Cách dùng này ít phổ biến hơn).

Các cách sử dụng nâng cao

• "Phát rẫy": Hành động khai hoang, phát quang rừng để tạo ra đất rẫy.
  • Công việc đầu năm của bà con là lên núi phát rẫy.
• "Làm rẫy": Chỉ hoạt động canh tác, trồng trọt trên đất rẫy.
  • Cả gia đình anh ấy đều sống bằng nghề làm rẫy.

Biến thể và từ liên quan

• Nương rẫy: Cụm từ chung chỉ đất canh tác ở vùng đồi núi (nương thường chỉ nơi trồng lúa, còn rẫy thường chỉ nơi trồng cây lương thực khác như sắn, ngô).
• Rẫy bỏ (động từ): Từ bỏ, ruồng bỏ (nhấn mạnh sự vô tình).
  • Không nên rẫy bỏ bạn bè khi họ gặp khó khăn.

Từ đồng nghĩa

• Danh từ: Nương, đất hoang, đất khai phá.
• Động từ (nghĩa bỏ đi): Ruồng bỏ, từ bỏ, đoạn tuyệt.
• Động từ (nghĩa như giãy): Giãy, vùng vẫy, quẫy.

Thành ngữ, cụm từ cố định

• Nóng rẫy: Cảm giác bứt rứt, khó chịu, nóng nảy trong người.
  • Trời oi bức khiến người ta cảm thấy nóng rẫy.
• Rẫy chồng / rẫy vợ: (Cụm từ cố định) Hành động người chồng hoặc người vợ (ít dùng hơn) từ bỏ người bạn đời của mình.
  • Câu chuyện về người đàn ông rẫy vợ đã trở thành bài học cảnh tỉnh.

Học thuật

1. 1 d. Đất trồng trọt ở miền rừng núi, có được bằng cách phá rừng, đốt cây rồi trồng tỉa. Phát rẫy. Mùa làm rẫy. Rẫy sắn.
2. 2 đg. Bỏ một cách không chút lòng thương, coi như chẳng còn có quan hệ và trách nhiệm gì với nhau (thường nói về quan hệ vợ chồng). Rẫy vợ.
3. 3 đg. (kng.; kết hợp hạn chế). Như giãy (ng. 2). Trưa hè, đường nhựa nóng rẫy.