sạch

Thân thiện

Cô bé lau bàn học cho thật sạch.

Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Không có bụi bẩn, hoen ố: Trạng thái không bị dính bụi, vết bẩn, hoặc bị biến màu, ố vàng. Thường dùng để mô tả đồ vật, quần áo, môi trường.
   • Hết sạch, không còn gì: Trạng thĩa hoàn toàn không còn lại thứ gì, đã dùng hết hoặc mất hết một cách triệt để.

Ví dụ sử dụng

• Nghĩa "không có bụi bẩn":

  • Cô ấy giặt áo cho thật sạch. (Áo được giặt đến mức không còn vết bẩn.)
  • Chúng ta cần bảo vệ nguồn nước sạch. (Nguồn nước không bị ô nhiễm, trong lành.)
  • Nhà sạch thì mát, bát sạch ngon cơm. (Nhà cửa, bát đĩa không bẩn thì dễ chịu và tốt cho sức khỏe.)

• Nghĩa "hết sạch, không còn gì":

  • Anh ấy tiêu sạch tiền trong ví. (Anh ta đã tiêu hết số tiền, không còn đồng nào.)
  • Công ty đã trả sạch các khoản nợ. (Công ty đã thanh toán toàn bộ, không còn món nợ nào.)
  • Trận lụt cuốn sạch nhà cửa. (Trận lụt đã phá hủy hoàn toàn, không để lại gì.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "sạch sẽ": Nhấn mạnh hơn về vẻ sáng bóng, gọn gàng, ngăn nắp, không chỉ là không bẩn.

  • Căn phòng được dọn dẹp sạch sẽ. (Căn phòng không bẩn và còn rất gọn gàng, ngăn nắp.)

• "sạch sành sanh" (thành ngữ, khẩu ngữ): Nhấn mạnh mức độ hết sạch hoàn toàn, trắng tay.

  • Cửa hàng bán sạch sành sanh hàng trong ngày khai trương. (Cửa hàng bán hết veo, hết sạch hàng.)

• "ăn sạch, uống sạch": Chỉ việc sử dụng thực phẩm, đồ uống an toàn, không độc hại.

  • Phong trào ăn sạch, uống sạch đang được ủng hộ. (Phong trào sử dụng thực phẩm sạch, lành mạnh.)

Biến thể và từ gần giống

• Sạch sẽ (tính từ): Sạch và có vẻ gọn gàng, tươm tất.
• Sạch trơn (tính từ, khẩu ngữ): Hết sạch, không còn lại một thứ gì.
• Sạch bóng (tính từ): Rất sạch, sáng bóng hoặc hết nhẵn.
• Làm sạch (động từ): Hành động khiến cho một thứ trở nên sạch.
• Vệ sinh (danh từ/động từ): Chỉ hoạt động giữ gìn cho sạch sẽ hoặc trạng thái sạch sẽ (nghĩa rộng hơn, bao gồm cả yếu tố sức khỏe).

Từ đồng nghĩa

• Tinh khiết: (Thường cho chất lỏng, không khí) Hoàn toàn không lẫn tạp chất.
• Trong lành: (Thường cho môi trường, không khí) Sạch và tốt cho sức khỏe.
• Hết nhẵn/Hết veo: (Khẩu ngữ) Hết sạch, không còn gì.

Từ trái nghĩa

• Bẩn: Có dính bụi, vết dơ.
• Dơ: (Phương ngữ Nam Bộ) Có nghĩa tương tự "bẩn".
• Ô nhiễm: Bị làm cho bẩn, độc hại ở quy mô lớn (môi trường).
• Còn: Vẫn còn lại, chưa hết.

Thành ngữ, tục ngữ liên quan

• Nhà sạch thì mát, bát sạch ngon cơm: Nhấn mạnh lợi ích của sự sạch sẽ trong đời sống.
• Ăn sạch, mặc bền: Khuyên về lối sống giản dị, sạch sẽ trong ăn mặc.
• Sạch như lau (như chùi): So sánh để chỉ một thứ rất sạch, sáng bóng.

Học thuật

1. tt. 1. Không có bụi, bẩn, không bị hoen ố: áo sạch nước sạch Nhà sạch thì mát, bát sạch ngon cơm (tng.). 2. Hết tất cả, không còn gì: mất sạch tiền trả sạch nợ.