tốn

Thân thiện

Mẹ tốn một giờ để sửa chiếc áo.

Định nghĩa

1. Danh từ:

   • Quẻ Tốn: Một trong tám quẻ (bát quái) trong Kinh Dịch, tượng trưng cho gió, sự thuận theo, sự xâm nhập và sự dịu dàng.

2. Động từ:

   • Chi ra, dùng hết một khoản (tiền, công sức, thời gian, vật liệu...) cho một việc cụ thể: Hành động phải sử dụng, tiêu hao một lượng nhất định của cải, nỗ lực hoặc thời gian để đạt được mục đích.
   • Tiêu hao một cách lãng phí, không cần thiết: Dùng nhiều hơn mức cần thiết, dẫn đến sự hao phí, mất mát.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:

  • Trong bát quái, quẻ Tốn tượng trưng cho sự nhu thuận.
  • Ông ấy nghiên cứu rất sâu về ý nghĩa của quẻ Tốn.

• Động từ (Nghĩa chi ra):

  • Công việc sửa nhà này tốn khoảng một trăm triệu đồng.
  • Để hoàn thành dự án, chúng tôi đã tốn rất nhiều công sức.
  • Việc đi lại bằng taxi tốn kém hơn đi xe máy.

• Động từ (Nghĩa lãng phí):

  • Đừng tốn thời gian vào những chuyện vô bổ.
  • Mua đồ không dùng đến là tốn tiền vô ích.
  • Cách làm cũ tốn nhiều nguyên liệu hơn cách mới.

Các cách sử dụng nâng cao

• "tốn công vô ích": bỏ ra công sức nhưng không thu được kết quả gì.

  • Giải thích mãi mà anh ấy không hiểu, thật tốn công vô ích.

• "tốn kém": (tính từ) đòi hỏi nhiều chi phí, gây tốn nhiều tiền của.

  • Du lịch nước ngoài là một thú vui khá tốn kém.

• "hao tốn": (động từ) tiêu hao, làm mất đi (thường dùng cho sức lực, tinh thần).

  • Công việc căng thẳng hao tốn nhiều tâm trí của anh ấy.

Biến thể và từ gần giống

• Tốn kém (tính từ): Đắt đỏ, cần nhiều chi phí.
• Tiêu tốn (động từ): Tiêu hao, sử dụng hết (thường dùng cho tiền bạc, tài nguyên).
• Hao tốn (động từ): Làm mất mát, suy giảm (sức khỏe, tinh thần).

Từ đồng nghĩa

• Chi (động từ): Chi ra, sử dụng tiền bạc.
• Tiêu (động từ): Tiêu dùng, sử dụng.
• Hao (động từ): Mất dần, giảm sút.
• Phí (động từ): Dùng một cách lãng phí (như trong "phí phạm").

Từ trái nghĩa

• Tiết kiệm: Sử dụng một cách hợp lý, không lãng phí.
• Tiết giảm: Cắt giảm, làm cho ít đi.
• Thu về: Thu lại, đem lại lợi ích (trái nghĩa với việc phải "tốn" ra).

Thành ngữ, tục ngữ liên quan

• Tốn của tốn công: Tốn cả tiền bạc lẫn công sức, nhấn mạnh sự hao phí lớn.
  • Dự án thất bại khiến công ty tốn của tốn công.
• Tiền mất tật mang: (Thành ngữ) Mất tiền lại mang thêm bệnh/tai họa, diễn tả hậu quả của việc "tốn" tiền một cách vô ích hoặc có hại.

Học thuật

1. 1 dt. Quẻ tốn, một trong tám quẻ bát quái.
2. 2 đgt. 1. Hết một số lượng nhất định cho việc gì: tốn một số nguyên vật liệu cho việc sửa chữa ngôi nhà. 2. Mất nhiều, có phần lãng phí: tốn tiền vô ích tiêu tốn tiền quá tốn công hại của.